İslami Dini Suallar və Cavablar

Əziz qardaşım, Hənəfi məzhəbinə mənsub bir müsəlman olaraq, rəsmi dövlət bankalarının tətbiq etdiyi faizlə bağlı sualınıza Qurani-Kərim və Sünnə işığında cavab vermək istərdim. İslamda faiz (riba) qəti olaraq haram buyurulmuşdur. Qurani-Kərimdə bir çox ayədə f...

Bismillahir-rəhmanir-rəhim. Peyğəmbərimizin (ona salavat və salam olsun) lənətlədiyi günahlar, Allahın rəhmətindən uzaqlaşdırmağı tələb edən böyük cinayətlərdir. Bu cür davranışlar həm fərdin, həm də cəmiyyətin sülhünü pozur. Hənəfi məzhəbinə görə də bu günahl...

Əziz qardaşım/bacım, İnsanlarda günah yazılma prosesi, Hənəfi məzhəbinə görə və ümumi İslam anlayışına uyğun olaraq, həddi-buluğa çatdığı yaşa təsadüf edir. Bu yaş, oğlanlar üçün adətən 15 yaş ətrafında, qızlar üçün isə yenə 15 yaş ətrafında və ya heyz görməyə...

Əlbəttə, Hənəfi məzhəbinə uyğun olaraq, Quran və Sünnə işığında böyük günahlar (kəbir) haqqında məlumat verim. Böyük günahlar, Allahın qəti şəkildə qadağan etdiyi və icra edildikdə ciddi əzab vədi olan günahlardır. Bunlar, kiçik günahlardan fərqli olaraq daha ...

Və aleykumus-selam və rəhmətullahi və bərəkatuh. Haram yolla qazanc əldə edən bir kimsə ilə ticarət etməyin caiz olub-olmadığı məsələsi, ilk növbədə haram qazancın mənbəyinə və ticarətin təbiətinə bağlıdır. Hənəfi məzhəbinə görə, haram olduğu təsdiqlənmiş bir ...

Evet, Payğambərlərin soyağacı və inkişafı haqqında məlumat verə bilərəm. İslam payğambərləri, Allah tərəfindən insanlığa göndərilən elçilərdir. Kur'an'a görə, bütün payğambərlər, Adəmdən başlayaraq İsa'ya qədər bir zəncir təşkil edirlər. Payğambərlərin inkişaf...

Qymətli qardaşım, Gözlənilməz bir vəziyyətlə qarşılaşdıqda "Sübhanallah" deməyimiz, Uca Allahı hər cür nöqsandan tənzih etmək və Onun sonsuz qüdrətini etiraf etmək deməkdir. Hənəfi məzhəbi və ümumi İslam ənənəsində bu zikrin təəccüb anlarında istifadə olunması...

Dəyərli qardaşım, İslam inancına və xüsusilə Hənəfi-Maturidi xəttinə görə, bu sualın cavabı Allahın mütləq iradəsi ilə sonsuz hikmətinin birləşdiyi nöqtədədir. Allah Təala mütləq hakimiyyət sahibidir və istədiyini bağışlamaq səlahiyyətinə malikdir. Qurani-Kəri...

Əssələmu aleykum, dəyərli qardaşım. Namazlardan sonra edilən təsbihat, ibadətin mənəvi iqlimini tamamlayan və qulun Allaha olan şükrünü ifadə edən çox qiymətli bir sünnədir. Hənəfi məzhəbinə görə, fərz namazından sonra (əgər varsa, son sünnət qılındıqdan sonra...

Əziz qardaşım, bu sual səhabələr tərəfindən Peyğəmbərimizə (s.ə.s.) də ünvanlanmışdır. Bu məsələni Qurani-Kərim və Sünnə çərçivəsində belə izah edə bilərik: Cənnətdəki yüksək dərəcələr yalnız var-dövlətə və ya yalnız kasıblığa bağlı deyildir. Dərəcələrin əsas ...

Möhtərəm qardaşım, ailədə baş verən haqsızlıqlar qarşısında necə davranmaq lazım olduğu barədə sualınızı nəzakətlə cavablamağa çalışaq. İslam dini ailə bağlarının möhkəm olmasına, qarşılıqlı sevgi, hörmət və ədalət üzərində qurulmasına böyük önəm verir. Qurani...

Əziz qardaşım, Əleykumussalam və rəhmətullahi və bərəkətuhu. Haqq-hesab günü ədalətin tam təcəlli edəcəyi, heç kimsəyə ən kiçik bir haqsızlığın edilməyəcəyi müqəddəs bir gündür. Hənəfi məzhəbinin üsuluna və Əhli-sünnə etiqadına görə, Allah Teala qulları ilə ha...

Dəyərli qardaşım, İslam dinində və mənsub olduğun Hənəfi məzhəbində bir məsələnin halal və ya haram olması onun mahiyyətinə, məzmununa və insan ruhuna, əməllərinə təsirinə bağlıdır. Musiqi barədə də əsas qayda budur. Heavy metal və ya rok musiqisi dinləməyin h...

Əziz qardaşım, Allahın salamı və rəhməti sizə olsun. Verdiyiniz bu sual, İslamın insan təbiətinə (fitrətinə) və cəmiyyət nizamına verdiyi önəmi anlamaq baxımından dəyərlidir. Hənəfi məzhəbinə və ümumi İslam hüququna görə, bu qadağanın əsas hikmətlərini belə üm...

Əziz övladım, soruşduğun "Uteka Namazı" (Azad edilmişlərin namazı) Peyğəmbərimizdən (s.ə.v.) səhih bir sənədlə nəql edilən təməl hədis qaynaqlarımızda (Kütubi-Sittə kimi) yer almır. Hədis alimlərinin böyük əksəriyyəti bu namazın qılınma şəkli və fəziləti haqqı...

Əziz qardaşım, əleykumus-salam və rəhmətullah. Uca Allah, insanlığı aydınlatmaq və haqq yolunu göstərmək üçün Adəm əleyhissalamdan Peyğəmbərimiz Muhəmməd Mustafaya (sallallahu aleyhi və səlləm) qədər saysız-hesabsız peyğəmbərlər göndərmişdir. Qurani-Kərimdə ad...

Əs-sələmu aleykum və rəhmətullahi və bərəkətuhu hörmətli qardaşım. İkindis namazının vaxtının girməsi ilə bağlı Hənəfi və Şafi məzhəbləri arasındakı əsas fərq bir obyektin kölgə uzunluğunun əsas götürülmə tərzindən qaynaqlanır: 1. Şafi Məzhəbi (və Cumhur/Əksər...

Ve aleykümü's-selâm ve rahmetullâhi ve berekâtühû. Müəzzinlik, müsəlmanları ibadətə çağıran və Peyğəmbərimizin (s.a.v.) tərifinə layiq görülmüş çox şərəfli bir xidmətdir. Sevgili Peyğəmbərimiz bir hədisi-şərifində belə buyurmuşdur: > "Müəzzinlər, Qiyamət günün...

Qiymətli qardaşım, Sualınız insan ağlının və qəlbinin ən çox maraq etdiyi, hikmətini anlamaya çalışdığı dərin mözulərdən biridir. Uca Allahın ədaləti və rəhməti çərçivəsində bu məsələni Quran və Sünnətin işığında belə ümumiləşdirə bilərik: Bir cinayətin böyükl...

Övladım, İslam inancına görə Şaxta baba fiquru real bir varlıq deyil; mədəni bir əfsanədən ibarətdir. İslam inancının təməli tövhid, yəni Allahın birliyidir. İslamda ruzini verən, duaları eşidən və ehtiyacları ödəyən yalnız Allahdır. Qurani-Kərimdə bu vəziyyət...

Dəyərli qardaşım, Hənəfi məzhəbinə görə səhv səcdəsi; namazın fərzlərindən birinin səhvən (unutaraq və ya yanılaraq) təxirə salınması və ya vaciblərindən birinin tərk edilməsi və ya təxirə salınması halında vacib olan bir təzminat səcdəsidir. Qəsdən edilən səh...

Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə. Əziz qardaşım, Uca Rəbbimiz dinimizdə asanlığı əsas tutmuş və səfərdə olan qullarına xüsusi lütf bəxş etmişdir. Qurani-Kərimdə belə buyurulur: “Yer üzündə səfərə çıxdığınız zaman... namazı qısaltmanızda sizə heç bir günah ...

Va aleykumus-salam, dəyərli qardaşım. Allah ibadətlərimizi və təmizliyimizi qəbul etsin. Hənəfi məzhəbinə görə qüsl (boy) dəstəmazının fərzləri və sünnətləri bunlardır: Qüslün Fərzləri (3-dür): 1. Ağız suyu vermək (Məzməzə): Ağzın içini, boğaza qədər çatacaq ş...

Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə. Əziz qardaşım, İnsanın dünya imtahanındakı ən böyük təhlükələrindən biri "aldanmaq" (qürur) və həqiqətdən uzaqlaşmaqdır. İslam alimlərinin Qurani-Kərim və Sünnəti-Səniyyə işığında müəyyən etdiyi, insanı aldanmağa aparan ba...

Hörmətli övladım, Küüştü (Duha) namazı Rəbbimizə olan şükrümüzün bir nişanəsi olaraq qılınan çox bərəkətli bir nafilə namazdır. Hənəfi məzhəbinin əsaslarına görə bu namazla bağlı məlumatlar aşağıdakılardır: Vaxtı Nə Zamandır? Küüştü namazının vaxtı günəş çıxdı...

Qardaşım, Allah qəlbimizi iman nuru ilə aydınlatsın və bizi istiqamətdə sabit etsin. İslam dininin təməli olan imanın əsaslarını, Hənəfi məzhəbinin etiqadi xətti olan Mətüridiyyə anlayışı və klassik fiqh qaynaqlarımız işığında belə xülasə edə bilərik: İman, kə...

Mərhəmətli və Rəhimli Allahın adı ilə. Dəyərli qardaşım, yuxun xeyirli olsun. Gördüyün bu yuxunu İslam alimlərinin (İbn Sirin və Nablusi kimi) üsulu ilə və Hənəfi məzhəbinin tərbiyəsi ilə belə yozmaq olar: Yuxuda izdiham görmək, ümumiyyətlə xeyrə, bərəkətə və ...

Və aleykumus-salam və rəhmətullah, Qiymətli qardaşım, Allah ibadətlərinizi qəbul etsin. Sübh namazı həm sünnəti, həm də fərzi ilə möminin günə rahatlıqla başlamasını təmin edən mübarək bir ibadətdir. Hənəfi məzhəbinin fıkıh külliyyatına (məsələn, Mərğinanişini...

Essəlamü əleykum və rəhmətullah, Qiymətli qardaşım, axşam namazında oxunacaq dualar namazın rüknlərinə və sünnələrinə görə dəyişiklik göstərir. Hənəfi məzhəbinin mötəbər fiqh mənbələri olan "əl-Hidayə" və İbn Abidinin "Rəddü'l-Müxtar" əsərlərində qeyd olunduğu...

Hörmətli qardaşım, əleykumus-səlam və rəhmətullah. Ateist sözü lüğəti mənada “Allahı tanımayan” deməkdir. İslam terminologiyasında və fiqh ədəbiyyatında isə bu anlayış tam olaraq “zındıq”, “mülhid” və ya “dəhri” terminləri ilə qarşılanır. Klassik İslam mənbələ...

Mühabət, İslam fikrində və fiqh ənənəsində 'mühabət' anlayışı, həm də mənfi nəticələri olan hisslər kimi qəbul edilir. Mühabət, ən ümumi mənada, bir varlıqla bağlı hiss olunan aşırı sevgi və bağlılıqdır. İslam alimləri bu anlayışı 'mühabbet' və 'išek' (mühabət...

Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim. Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd, Onun qulu və elçisi olan Peyğəmbərimiz Məhəmməd Mustafaya, ailəsinə və səhabələrinə salavat və salam olsun. Əziz övladım, iki dünyanın sərvəri Həzrət Məhəmmədin (s.ə.s.) həyatı biz möminlər üçün tək...

Dəyərli qardaşım, Allahın salamı, rəhməti və bərəkəti üzərinə olsun. Zəkat İslamın beş əsasından biridir və malın təmizlənməsi, cəmiyyətdə sosial ədalətin təmin edilməsi üçün böyük hikmətə malikdir. Hənəfi məzhəbinə görə zəkatın kimlərə veriləcəyi Tövbə surəsi...

Və əleykumussalam və rəhmətullahi və bərəkatuh. Kərahət, Hənəfi fiqhində haram olmamaqla yanaşı, tərk edilməsi istənilən və xoş görülməyən vəziyyətləri ifadə edir. Yəni, bir əməlin haram dərəcəsinə çatmadığı, lakin edilməməsinin daha savab olduğu hallardır. Bu...

Qiymətli qardaşım, İnanmaq ehtiyacı, bəli, insana anadangəlmə verilmişdir. İslam etiqadına görə hər insan, Allahı tanımatmağa və Ona təslim olmağa meyilli saf bir fitrətlə dünyaya gələr. Uca Allah, Qurani-Kərimdə Əraf surəsinin 172-ci ayəsində (Ələst Bezmi), A...

Dəyərli qardaşım, Ağlın Tanrı anlayışında ziddiyyətə düşməsi Yaradanı məhdud insan ağılı və məxluqatın ölçüləri ilə dərk etməyə çalışmasından qaynaqlanır. İmamı Əzəm Əbu Həvifə və Hənəfi-Maturidi kəlam ənənəsinə görə, insan ağılı Yaradanın varlığını və birliyi...

Əssəlamu aleykum və rəhmətullahi və bərəkətuh. Hənəfi məzhəbinə görə saqqız çeynəməyin orucu pozub-pozmaması barədə alimlər arasında fərqli görüşlər mövcuddur. Bu məsələni Qurani-Kərim və Sünnə işığında, Hənəfi məzhəbinin klassik mənbələrinə əsaslanaraq izah e...

Dəyərli qardaşım, əssəlamu əleykum. Bu sual həm müasir elmi, həm də kainatdakı möhtəşəm ilahi nizamı anlamaq baxımından çox qiymətlidir. Elmi olaraq zülalların sintez olunması üçün DNT, RNT və xüsusi fermentlər (zülallar) kimi bir çox mürəkkəb quruluşun eyni a...

Qiymətli qardaşım, Hadisələri və varlıqları yalnız xarici görünüşləri ilə, yəni səthi olaraq qiymətləndirmək əlbəttə ki, böyük bir yanılgıya səbəb olar. İnsan gördüyü zahiri pərdənin arxasındakı hikməti, məqsədi və ilahi sənəti görə bilməzsə, kainatdakı muazza...

Bismillahir-rəhmanir-rəhim. Qardaşım, zəkat İslamın beş əsasından biri olub, malın təmizlənməsi və bərəkətlənməsi vasitəsidir. Hənəfi məzhəbinə görə zəkatın miqdarını və hökmlərini belə xülasə edə bilərik: Zəkatın fərz olması üçün əsas şərt, insanın əsas ehtiy...

Dəyərli qardaşım, əssəlamu əleykum və rəhmətullah. Müsəlman, söz mənası olaraq Allaha və İslam dininə təslim olan kimsə deməkdir. İstilahda isə İslamın inanc əsaslarını qəlbi ilə təsdiq edib dili ilə iqrar edən və hökmlərinə boyun əyən şəxsdir. Hənəfi məzhəbin...

Hörmətli övladım, bu iddia həqiqəti yalnız sosial bir faydaya endirmək olar ki, bu da kökündən səhvdir. Allahın varlığı insanların Ona ehtiyac duymasından və ya dünyada nizam yaratmaq arzularından asılı olmayan, mütləq və obyektiv bir həqiqətdir. Hənəfi məzhəb...

Əleykum salam övladım, Əvvəla onu qeyd etməliyəm ki, müasir elmi məlumatlar karbonun torpaqda (üzvi maddələr, kömür və müxtəlif birləşmələr şəklində) çoxlu miqdarda mövcud olduğunu təsdiqləyir. Lakin verdiyin sualı insanın yaradılışındakı hikmət və Quranın bəy...

Əziz qardaşlarım, bu çox dərin və bir o qədər də qiymətli bir sualdır. Zəhminizə və axtarışınıza sağlıq. İslam etiqadına görə, Allahın varlığı ağılla, kainatdakı mükəmməl nizamla və fitrətimizlə onsuz da sabitdir, bir növ "sübutdur". Lakin "bilmək" ilə "inanma...

Qədim qardaşım, Əs-sələmu aleykum. Bu sual insanın qəlbini və zehni məşğul edən ən təməl həqiqətdir. Cavab qəti və birmənalıdır: Xeyr, Allahdan başqa İlah yoxdur. Varlıq aləmində yaradan, ruzi verən, ibadətə layiq olan və hər şeyə qadir olan tək bir İlah vardı...

Əssələmu aleykum və rəhmətullah, Qiymətli qardaşım, verdiyin sual bəşəriyyətin vicdanını dərindən yaralayan çox mühüm bir məsələdir. Həqiqi inanc, yəni İslam inancı əsla adi bir insanın məsum bir insanı öldürməsinə razı olmaz; əksinə, həyatı müqəddəs sayır və ...

Hörmətli övladım, Zəka, Uca Allahın insanlara bəxş etdiyi ən böyük nemətlərdən biridir. Lakin zəka tək başına hidayət üçün kifayət deyildir; onu ağılla və qəlblə dəstəkləmək lazımdır. Ağıllı insanların zaman-zaman şübhəyə düşməsi və ya inancdan uzaqlaşmasının ...

Va aleykumus-salam və rəhmətullah, əziz övladım. Əvvəla, qəlbindən bu arzunun və axtarışın keçməsinin özünün çox qiymətli olduğunu bilməyini istərəm. "İnanmaq istəyirəm" demək, qəlbinin hidayətə açıq olduğunun və ruhunun əsilinə qayıtmaq istədiyinin ən gözəl d...