❓ Sual
🏛️ hanefiSual: Axşam namazında hansı dualar oxunmalıdır?
📗 Fiqhi Hökm
Essəlamü əleykum və rəhmətullah,
Qiymətli qardaşım, axşam namazında oxunacaq dualar namazın rüknlərinə və sünnələrinə görə dəyişiklik göstərir. Hənəfi məzhəbinin mötəbər fiqh mənbələri olan "əl-Hidayə" və İbn Abidinin "Rəddü'l-Müxtar" əsərlərində qeyd olunduğu kimi, axşam namazının qılınması və bu əsnada oxunan dualar aşağıdakılardır:
1. İftitah Təkbiri və Sübhanəkə:
Namazın əvvəlində təkbir alınır və əllər bağlandıqdan sonra gizlicə Sübhanəkə duası oxunur. (Hənəfi məzhəbində Sübhanəkənin "Və cəllə sənəük" artığı ilə oxunması sünnədir).
2. Fatihə və Zəmm-i Surə:
Fərz namazların ilk iki rükətində Fatihədən sonra bir zəmm-i surə və ya zəmm-i surə hökmündə ayələr oxunur. Axşam namazının fərzinin ilk iki rükətində səslə (cəhrən), üçüncü rükətində isə gizli (hafiyən) qiraət edilir. Üçüncü rükətdə yalnız Fatihə surəsi oxunur; Hənəfi məzhəbinə görə fərz namazların son rükətlərində Fatihədən sonra zəmm-i surə oxunmur.
3. Rüku və Səcdə Təsbihləri:
Rüküda ən azı üç dəfə "Sübhanə rabbiyəl-azim", səcdələrdə isə yenə ən azı üç dəfə "Sübhanə rabbiyəl-alə" deyilir.
4. Təhiyyat (Ət-Təhiyyatü):
İki rükətin sonunda (ilk oturuşda) və namazın sonunda (son oturuşda) oturulduqda Ət-Təhiyyatü oxunur. Son oturuşda həmçinin Təhiyyatdan sonra "Allahummə Salli" və "Allahummə Barik" duaları ilə "Rəbbənə atinə" və "Rəbbənəğfirli" dualarının oxunması Hənəfi məzhəbinə görə sünnədir.
5. Namazdan Sonra (Təsbihat və Dua):
Namazın salamından sonra üç dəfə "Estağfirullahəl-azim və ətubu ileyh" deyilir və "Allahummə əntəs-səlamü və minkəs-səlam təbarəktə ya zəl-cəlali vəl-ikrəm" duası oxunur. Ardından 33 dəfə Sübhanallah, Əlhəmdulillah və Allahu Əkbər təsbihatı edilir və əllər qaldırılaraq dua edilir.
İxtilaf Məsələsi:
Şafii məzhəbində isə son oturuşda Salli-Barik dualarının oxunması fərz qəbul edildiyi halda, Hənəfi məzhəbində sünnədir. Həmçinin Şafiilərdə qunut duası yalnız səhər namazında oxunduğu halda, Hənəfi məzhəbində (Əbu Hənifə və İmam Əbu Yusifə görə) vitir namazından başqa qunut duası oxunmur.
Allah ibadətlərinizi qəbul etsin. Salam və dua ilə.