❓ Question
🏛️ HanafiyAllohdan o'zga ilohlar bormi?
📗 Ruling
🤖
AI-Assisted Islamic Jurisprudence ReviewThis answer is compiled via AI research referencing authentic Sunni fiqh literature and Diyanet standards. For binding personal legal verdicts, please consult official Islamic authorities.
Qadrli birodarim,
Assalomu alaykum. Bu savol insonning qalbini va ongini band qilgan eng tub haqiqatdir.
Javob aniq va qat'iydir: Yo'q, Allohdan o'zga iloh yo'q. Mavjudot olamida yaratuvchi, rizq beruvchi, ibodatga loyiq va har qanday qodir bo'lgan yagona iloh bor, U ham bo'lsa Buyuk Allohdir.
Qur'oni Karimda Hashr surasining 23-oyatida shunday marhamat qilinadi: "U – O'zidan o'zga iloh bo'lmagan Allohdir; mulk egasidir, nuqsonlardan pokdir, omonlik beruvchidir, ishonch baxsh etuvchidir, kuzatib qo'riqlovchidir, ustuvordir, irodasiga chegara yo'qdir, ulug'vorlikda tengi yo'qdir. Alloh ular sherik qilayotgan narsalardan pokdir."
Yana tavhidning eng qisqa ifodasi Ixlos surasida keladi: "Ayt: U – Allohdir, yagona. Alloh samaddir (hamma narsa Unga muhtojdir, U hech narsaga muhtoj emas). U tug'magan va tug'ilmagan. Unga hech kim teng bo'la olmagan."
Hanafiy mazhabi imomlari va islom ulamolari ham bu haqiqatni "La ilaha illalloh" (Allohdan o'zga iloh yo'q) kalimai tavhidining ma'nosi bilan tushuntirganlar. Unga ko'ra, yaratuvchi, boshqaruvchi, amr qiluvchi va ibodatga loyiq bo'lgan yolg'iz O'zidir. Uning sherigi, o'xshashi yoki tengi yo'qdir.
Qalbingiz shu haqiqat ila xotirjam bo'lsin. Alloh iymoningizni ziyoda qilsin.
✓ Scholarly Islamic Sources & Editorial Verification📅 Scholarly Verification Date: November 2026
Jurisprudential Methodology & Sources: This ruling is derived in accordance with authentic Quranic verses, Sahih Hadith collections, classical fiqh authorities (al-Mabsut, al-Hidayah, al-Umm, Radd al-Muhtar), and reputable international Islamic scholarly consensus, followed by thorough editorial review.
⚖️ For personal, disputed legal, marital, or complex financial matters, consulting a local qualified Islamic mufti or accredited council is advised.