❓ Question
🏛️ HanefiAllaýdan başga hudaýlar barmy?
📗 Ruling
🤖
AI-Assisted Islamic Jurisprudence ReviewThis answer is compiled via AI research referencing authentic Sunni fiqh literature and Diyanet standards. For binding personal legal verdicts, please consult official Islamic authorities.
Gadyrly doganym,
Selamün aleýkum. Bu sorag adamyň ýüregini we düşünjesini meşgul edýän iň esasy hakykatdyr.
Jogap aýdyň we kesgitsizdir: Ýok, Allaýdan başga hudaý ýokdur. Älem-jahan aleminde ýaradyjy, rysgal beriji, ybadata mynasyp we hemme zada ukyply ýeke-täk hudaý bardyr, ol hem Beýik Allaýdyr.
Kurany Kerimde Haşr süresiniň 23-nji aýatynda şeýle buýrulýar: "Ol – özünden başga hudaý bolmadyk Allaýdyr; mülküň eýesidir, kemçilikden päkdir, parahatlyk berijidir, amanlyk berijidir, gözegçilik edip goraýjydyr, ýokarydyr, eradasyna çäk ýokdur, beýikliginde deňsizdir. Allaý olaryň şärik goşýan zatlaryndan päkdir."
Yene-de tewhidiň iň mazmunly beýany Yhlas süresinde ýer alýar: "Aýdyň: Ol – Allaýdyr, ýekedir. Allaý sametdir (hemmeler Oňa märtdir, Ol hiç zada möhçä däl). Ol dogmady we dogulmady. Hiç kim Oňa deň däldir."
Hanafi mezhebiniň imamlary we yslam alymlary hem bu hakykaty "La ilahe illallah" (Allaýdan başga hudaý ýokdur) kelime-i tewhidiniň manysy bilen düşündiripdirler. Oňa görä, ýaradyjy, dolandyryjy, buýruk beriji we ybadata mynasyp diňe Oň özüdir. Oň şärigi, meňzeşi ýa-da deňi ýokdur.
Yüregiňiz bu hakykat bilen rahat bolsun. Allaý imanyňyzy artdyrsyn.
✓ Scholarly Islamic Sources & Editorial Verification📅 Scholarly Verification Date: November 2026
Jurisprudential Methodology & Sources: This ruling is derived in accordance with authentic Quranic verses, Sahih Hadith collections, classical fiqh authorities (al-Mabsut, al-Hidayah, al-Umm, Radd al-Muhtar), and reputable international Islamic scholarly consensus, followed by thorough editorial review.
⚖️ For personal, disputed legal, marital, or complex financial matters, consulting a local qualified Islamic mufti or accredited council is advised.