Islamic Questions & Answers

ګرانه وروره، اخلاص او د زړه پاکوالی د مؤمن د دنیا او آخرت د نېکمرغۍ بنسټیزه کیلي ده. زه ستاسو د دې نېکې هڅې مبارکي درته وایم. د حنفي مذهب په فقه کې د اعمالو صحت بنسټ دی، خو په تصوفي او اخلاقي دود کې د زړه پاکوالی یعنې اخلاص بنسټ ګڼل کېږي. د اخلاص ترلاسه کولو ا...

السلام علیکم ورحمة الله. زما ګران ورور، لمونځ د دین ستنه او د مؤمن معراج دی. د حنفي مذهب له مخې د لمونځ ادا کولو طریقه زموږ په فقهي کتابونو کې د "لمونځ د شرطونو" او "لمونځ د رکنونو" په چوکاټ کې په تفصیل سره بیان شوې ده. دلته د حنفي فقهې د بنسټیزو سرچینو په رڼا...

ګران وروره، الله تعالی دې ستاسو ادا کړي او راتلونکي لمونځونه قبول کړي. د شافعي مذهب له مخې د لمانځه ادا کول د بنسټیزو ارکانو او سنتو په چوکاټ کې په لاندې ډول تنظیمیږي: د لمانځه د صحت شرطونه: اودس لرل، د عورت پټول، د قبلې لور ته مخ کول، نیت کول او د وخت ننوتل د...

ګران ورور، دا پوښتنه چې تاسو یې کوئ، د انسان د تخلیق د موخې او مسؤلیت د درک کولو لپاره خورا مهمه ده. د ماتریدي په عقیده، چې د حنفي مذهب فکري بنسټ دی، د انسان آزاد اراده (جزوي اراده) د مسؤلیت اساسي شرط دی. په قرآن کریم کې د جهنم ګواښونه د انسان ازادي له منځه نه...

ګران وروره، د اسلامي عقیدې له مخې د وروستۍ پرېکړې واک یوازې الله تعالی ته ځانګړی دی. اعتقادي مذاهب (ماتوریدیه او اشاعره) هغه لارښوونکي دي چې په قرآن او سنت کې حقایق په منظم ډول بیانوي او مؤمن سمې عقیدې ته رسوي. د حنفي مذهب یو مؤمن په عقیده کې عموماً د امام مات...

ګرانه وروره، ستاسو د پوښتنې څخه مننه. الله تعالی ستاسو علم او درک زیات کړي. د مخلوقاتو تقدیر له پیدا کېدو مخکې او هغه اصلي سرچینه چې هر څه پکې لیکل شوي، د الله تعالی ازلي علم (علم الهي) او لوح محفوظ دی. د اهل سنت د عقیدې له مخې، په کایناتو کې هر څه چې شوي او ک...

ګران ورور، سلام علیکم. اساسي توپیر د الله ایمان او د بت ایمان ترمنځ د عبادت او توجه مرکز دی؛ یعنې د خالق او مخلوق ترمنځ واټن دی. د الله ایمان؛ له عدم څخه د هرڅه پیدا کوونکي، یوازیني او بې مثله خالق سره تړلی کیدل دي، چې موږ یې په خپله خوښه عبادت کوو. هغه اوریدو...

ګران ورور، سلام علیکم. لنډ ځواب ستاسو پوښتنې ته دا دی: د یو مسلمان لپاره دا شرط دی چې الله، د هغه رسول او اسلام د مور، پلار، اولاد او د ټولو خلکو څخه ډیر خوښ کړي ترڅو د ایمان کمال (پخه والی) ترلاسه کړي. په دې اړه زموږ ګران پیغمبر حضرت محمد (ص) داسې فرمایلي دي:...

ګرانو وروڼو، السلام علیکم ورحمة الله. د ایمان هر رکن یو بشپړتیا ده او ټول یې لوی اهمیت لري. خو د آخرت په ایمان د ایمان د نورو ارکانو څخه د جلا کېدو تر ټولو څرګند اړخ دا دی چې دا د انسان دنیاوي ژوند ته معنی ورکوي او د اخلاقي مسؤلیت احساس (تقوا) په مستقیم ډول ژو...

ګران ورور، السلام علیکم. د اسلامي عقیدې بنسټ په شپږو اصولو ولاړ دی چې زړه یې تصدیق کوي او ژبه یې اقرار کوي. دې ته "د ایمان ارکان" ویل کیږي. په حنفي مذهب کې هم دا اصول چې د عقیدې (ایمان) جوهر جوړوي، په مشهور "جبرائیل حدیث" کې داسې ذکر شوي چې جبرائیل علیه السلام...

ګران ورور، د الله (ج) سلام، رحمت او برکتونه دې پر تاسو وي. استغفار د بنده لپاره د خپل رب تعالی په لور د تګ تر ټولو ښکلې نښه ده. زموږ د حنفي مذهب او عمومي اسلامي دود کې، د استغفار لپاره له قرآن او سنت دواړو څخه ډیر ښکلي مثالونه شتون لري. د استغفار لپاره تر ټولو...

او عليکم السلام ورحمة الله، زما ګران وروره. هغه عبارت چې تاسو یې یادونه کوئ، په قرآن کریم کې د بقره سورې په ۱۶۴ آیت کې راغلی دی. لوی الله په دې آیت کې بیانوي چې په کایناتو کې یو ستر نظم او توازن شته چې د هغه د یوازینیتوب او قدرت څرګندې نښې لري. په دې آیت کې ذک...

ګرانه وروره، د اسلامي فکر په دود او په ځانګړې توګه د حنفي مذهب په تګلاره کې چې عقل او نقل سره یوځای کوي، کتابونه د فکر او عقیدې د میکانیزم بنسټیزه ستنه ده. په دې بهیر کې د کتابونو رول په لاندې دریو ټکو کې خلاصه کولی شو: ۱. د پوهې سرچینه او ساتنه: د اسلام لومړی...

ګران ورور، دا خبره چې تاسو پوښتنه کړې، یعنې "پوهیدل د ایمان د حقایقو دلیلونه واجب دي، پریښودل یې حرام دي" په هیڅ صورت یو حدیث شریف نه دی. ځینې د اهل سنتو د کلام پوهانو په دې ټینګار کړی چې د چا د ایمان تقلید څخه خلاصون او پر علم او دلیل یې ولاړول ضروري دي. خو د...

ګران ورور، ستاسو پوښتنه د ډیرو ذهنونو لپاره یوه مهمه مسئله ده، خو ځواب یې د قرآن او سنت په رڼا کې او د اهل سنتو په عقیده په روښانه توګه حل شوی دی. د اهل سنتو عالمانو، چې د حنفي مذهب هم پکې شامل دی، په دې اړه دریځ داسې دی: لومړی، لکه څنګه چې تاسو وویل، الله تعا...

ګرانه وروره، په اسلامي دین کې د انسان د ژوند سپېڅلتیا یو بنسټیز اصل دی. لکه څنګه چې په قرآن کریم کې د مائدې سورت په ۳۲ آیت کې په روښانه توګه ویل شوي: «څوک چې یو نفس بې له دې چې د بل چا د وژنې یا په ځمکه کې د فساد په بدل کې وي، ووژني، نو داسې دی لکه ټول خلک یې ...

ګران ورور، په الله باور د زړه له کومې په هغه باندې، د هغه په یووالي، په صفاتو او نومونو یې پرته له شک څخه ایمان راوړل او بیا یې په عمل سره تاییدول دي. د حنفي مذهب د اساساتو په اساس د اهل سنت عقیدې له مخې په الله باندې د باور اساسي اصول په لاندې ډول دي: 1. توحی...

ګرانه وروره، السلام علیکم. د ایمان د حقایقو لپاره د دلیل راوړل، یعنې په عقلي او نقلي دلیلونو سره د دیني مسایلو روښانه کول هیڅکله غلط نه دي؛ بلکې دا هغه تګلاره ده چې د کورنۍ کریم او سنتو لخوا هڅول شوې ده. esب لوی الله په قران کې خلک په کائناتو کې د دلیلونو په ا...

ګران ورور، د خپل ښه پوښتنه مننه. لوړ الله تعالی په خپلو صفاتو او ذات کې له مخلوقاتو سره په بشپړه توګه توپیر لري (لرې دی). ستړیا، ستړتیا، یوازیتوب یا خپګان د بې وسۍ، نیمګړتیا او بدلون لرونکي انساني او پیدا شوي ځانګړتیاوې دي. الله تعالی له هر ډول نیمګړتیاو څخه پ...

ګران ورور، هغه خلک چې د اسلام پر ضد لیکنو اغیزمن شوي او ذهن یې ګډوډ شوی یا شکمن شوی وي، د لارښوونې لپاره یوه لاره شته چې د قرآن کریم په لارښوونه، حکمت، شفقت او علمي لارې سره تعقیب شي. د حنفي مذهب بنسټ چې عقل او نقل توازن ساتي، په دې ګامونو تعقیب کړئ: 1. له حکم...

ګرانو وروڼو، په ایمان کې کله ناکله د وسوسې یا شک احساس کول، د زړه د ژوندي والي او د عقیدې د ساتلو لپاره د هڅې نښه ده. زموږ د اصحابو کرامو هم کله ناکله دا ډول فکرونه درلودل او د رسول الله (صلی الله علیه وسلم) خدمت ته به ورتلل. د حنفي مذهب د فقهي او کلامي تګلارې...

ګرانو وروڼو، د اسلامي عقیدې له مخې، الله تعالی خپلو پیغمبرانو ته معجزې ورکړي دي ترڅو د دوی صداقت ثابت کړي. خو هغه غیر عادي حالات چې د غیرمسلمانانو، جادوګرو یا د باطلو دینونو د پیروانو په لاسونو کې لیدل کیږي، معجزې نه دي، بلکې هغه حالات دي چې په مختلفو نومونو ی...

ګرانه زویه، ستا پوښتنه په اسلامي فقه کې د "تکالیف د پیل" او "ارتداد" په موضوعاتو کې څېړل شوې ده. د حنفي مذهب د فقهې له مخې، د ماشوم دیني مسؤلیت (مکلفیت) د بلوغ سره پیل کېږي. خو د یو کس د "مرتد" ګڼلو لپاره دا شرط دی چې هغه په خپله اراده او پوهه اسلام منلی وي. ه...

ګرانو وروڼو، لومړی باید دا پوه شو چې؛ اسلامي دین عقل لرونکي ته خطاب کوي او عقل لوړوي. لوی الله په قرآن کریم کې په وار وار "ایا تاسو فکر نه کوئ؟"، "ایا تاسو خپل عقل نه کاروئ؟" (بقره، 44؛ آل عمران، 65) په ویلو سره د عقل پر اهمیت ټینګار کوي. د حنفي مذهب بنسټ ایښو...

وعلیکم السلام و رحمة الله، زما ګران وروره. دا مهمه پوښتنه چې ته یې کړې، له یوه له بنسټیزو مسایلو سره تړاو لري. لومړی، زه غواړم ووایم چې په لفظي توګه "ایمان پرته له عمل، او عمل پرته له ایمان بې ګټې دی" په نوم کوم ځانګړی حدیث شتون نلري. خو دا جمله له معنوي پلوه ...

ګران قدر وروڼو، د قرآن او ایمان خدمت کول یو له هغو ترټولو غوره مقامونو څخه دی چې یو بنده یې په دې نړۍ کې ترلاسه کولی شي. الله تعالی خپلو هغو بندګانو ته چې د هغه ابدي کلام، قرآن او ایمان ساتي او د هغه د خلکو ترمنځ د رسولو هڅه کوي، ډیرې لویې ښېګڼې ژمنه کړې دي. د...

ګران وروره، دا دعا چې تا پوښتلی ده، د یو مؤمن لپاره د خپل ایمان د ساتلو او له لویو او واړو شرکونو (پټ ریا) څخه الله ته د پناه وړلو یو ډیر حاکمانه مناجات دی. د دعا بشپړ متن او مانا په لاندې ډول ده: عربي لوستنه (تلفظ): "اللهم إني أعوذ بك أن أشرك بك شيئاً أنا أعل...

ګران وروره، سلام علیکم. په اسلامي دین کې هر هغه څښاک چې نشه راوړي، حرام دی. په قران کریم کې د مایدې سورة په ۹۰ آیت کې داسې فرمایل شوي دي: «ای هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! شراب، قمار، (د قربانۍ لپاره) درول شوي ډبرې او د فال غشۍ په یقین سره د شیطان د عمل څخه ...

ګرانه وروره، السلام علیکم ورحمة الله. ستاسو پوښتنه د عقل او نقل د توازن او د روایتونو د صحت په برخه کې ډېره مهمه ده. له «دین په عقل تللو» څخه موخه دا ده چې وحی او سنت د انسان د خپلې هوا او هوس په تله کې وڅېړل شي. د اهل سنتو عالمان، په شمول د امام ابوحنیفه (رح)...

ګران وروره، ستاسو د پوښتنې څخه مننه. د الله تعالی له هر چا سره په مستقیم او شخصي توګه خبرې نه کول، د هغه د حکمت، عظمت او زموږ د پیدایښت د هدف یو تقاضا ده. دا موضوع په څو بنسټیزو اصولو سره داسې تشریح کولی شو: لومړی، د لوی الله عظمت او د هغه د ذات لوړوالی دی. په...

السلام علیکم ورحمۃ الله، د اسلام دین امر کوي چې له غیرمسلمانو سره (هغه ذمیان چې د اسلامي حکومت تر واک لاندې ژوند کوي یا په عمومي توګه غیرمسلمانو اتباعو سره) په عدالت، حقانیت او ښه اخلاقو چلند وشي. لکه څنګه چې الله تعالی په قرانکریم کې فرمایي: "الله تعالی تاسو ...

ګران وروره، د اهل سنت و جماعت د عقیدې او د حنفي مذهب د ماتریدي کلامي نظر له مخې، د لوی خداى (ج) صفات نه د هغه د ذات بشپړ عین دي او نه هم له ذات څخه جلا دي. د «وجود» (شتون درلودلو) صفت هم په دې قاعده کې شامل دی. یعنې د الله تعالی شتون، د هغه له ذات څخه جلا او و...

ګرانو وروڼو، سلام علیکم. امام ابو منصور ماتریدی د اهل سنت د عقیدې په برخه کې یو له دوو سترو امامانو څخه دی او هغه یو لوړ عالم دی چې د حنفي مذهب فقهي نظریات یې په عقیده کې منظم کړي دي. د امام ماتریدي او په عمومي توګه د ماتریدي مذهب نظر د امامت (دولت مشرتابه او ...

ګرانه ورور ستاسو پوښتنه هغه موضوع ده چې د انسان عقل او زړه ډیر ورته لیواله وي. موږ کولی شو دا مسله د قرآن کریم په لارښوونه او د حنفي مذهب د عقیدې په اساس (علم الکلام) لنډه توګه داسې تشریح کړو: په الله ایمان نه راوړل، یعنې کفر، په اسلامي عقیده کې یوازې یوه ساده...

ګران وروره، سلام علیکم. قرآن کریم د لوی خدای (جل جلاله) کلام دی او د هغه د علم او حکمت یوه جلوه ده. که د انسانانو او پیریانو ټولنې سره راټولې هم شي، د قرآن د ادبي، معنوي او حقوقي ژوروالي په اندازه هېڅ اثر نه شي راوړلی. څرنګه چې لوی خدای په قرآن کې فرمایي: "واي...

ګران وروره، د قرآن کریم اصلي موضوعات چې توحید، نبوت، حشر او عدالت-عبادت دي، د یو بشپړ نظام نه جلا کېدونکې برخې دي چې یو بل بشپړوي. د اسلامي علماوو، په ځانګړې توګه د حنفي اصولو او کلامي دود په رڼا کې، موږ دا اړیکه داسې لنډولی شو: توحید د اسلام بنسټ دی. دا د الل...

وعلیکم السلام ورحمة الله. ګرانه زویه، دا پوښتنه چې تا وکړه، د عقیدې د علم (د باور د اساساتو) له تر ټولو مهمو مسایلو څخه ده. که څه هم د اهل سنت علماوو ترمنځ د ایمان د ماهیت په اړه مختلف تشریحات شتون لري، مګر د امام شافعي رحم الله په نظر عمل د ایمان یوه برخه ده ...

ګران وروره، السلام علیکم. مفوضه په لغوي معنی کې هغه چا ته وايي چې کار او مسله بل چا ته وسپاري او تسلیم کړي. د یو علمي اصطلاح په توګه؛ د هغو علماو تګلارې ته اشاره کوي چې د الله تعالی د صفتونو (لکه لاس، مخ، استواء په څیر نصوصو) په هکله د ظاهري معنی اراده نه کوي،...

ګرانه زویه، السلام علیکم. ستا پوښتنه د حلالې لقمې د حساسیت نښه ده، چې د یو مؤمن زړه تر ټولو ښکلې ځانګړنه ده. د حنفي مذهب د فقهي قواعدو له مخې؛ که د پلار یا ورور ټوله ګټه حرامه وي (لکه د سود، قمار، غلا په څېر د غیر شرعي لارو څخه ترلاسه شوې وي)، نو له هغه پیسو څ...

ګرانه وروره، د دنیا ژوند د امتحان ځای دی. کوم ظلمونه او ستونزې چې زموږ په سر راځي، د همدې امتحان یوه برخه جوړوي. لوی الله په مبارک قرآن کې فرمایي: "او حتماً به موږ تاسو په لږه وېره، لوږه، د مالونو، جانونو او د میوو په کمولو سره و ازمویو. او صابرینو ته زېری ورک...

ګران وروره، اسلام علیکم. په الله تعالی باندې په ایمان کې د عقلي دلایلو لټول، د هغه ارزښت غوښتنه ده چې اسلام یې عقل ته ورکوي او د انسان د فطرت یوه برخه ده. په لوړ شان قران کریم کې په ګڼو آیتونو کې انسان فکر کولو، کائناتو ته د ځیر کیدو او استدلال کولو ته بلل شوی...

ګران وروره، السلام علیکم. د حضرت ابراهیم (علیه السلام) دا دعا چې د بقرة سورت په ۲۶۰م آیت کې راغلې ده، په هغو کې هېڅکله هم عقلي شک او یا د ایمان کمزوری نشته. بلکې دا غوښتنه د زړه د «علم الیقین» (په پوهه سره پوهېدل) څخه تر «عين الیقین» (په خپلو سترګو لیدلو او مش...

ګران ورور، الله دې ستاسو علم او پوهه زیاته کړي. په کلام علم کې د الله (جل جلاله) د وجود او وحدانیت د ثابتولو لپاره دوه اساسي دلیلونه کارول کیږي: د هودوس دلیل او د امکان دلیل. د اهل سنتو علماوو، په شمول د حنفي مذهب، په پرله پسې توګه دا دلیلونه کارولي دي. د دوی ...

ګرانه وروره، د باور (ایمان) او په یقین سره د باور (یقین) ترمنځ هغومره توپیر شته لکه د پوهې او تجربې، یا د اورېدلو او په سترګو لیدلو ترمنځ. باور کول د زړه تصدیق دی؛ یو څه په دلیل یا تقلید سره منل دي. خو یقین دا دی چې هغه باور په زړه کې دومره روښانه او ځای پر ځا...

ګرانه وروره، تر هر څه لومړی ستاسو د دې صادقانه او ژورې پوښتنې څخه مننه کوم. د انسان د ذهن لخوا د داسې پوښتنو مطرح کول د حقیقت د لټون د هڅې نښه ده. لومړی باید وویل شي چې د "انا" (ego) مفهوم د انسان یو ډول کمزوري، خودخواهي او د نیمګړتیا رواني حالت دی. الله تعالی...

ګران وروره، د الله تعالی د شتون ثابتول په علمي او عقلاني توګه ممکن دي. د اسلامي عقیدې له مخې، په کائناتو کې هر شی په ښکاره توګه د یو خالق پر شتون دلالت کوي. د انسان فطرت (د پيدايښت موخه) او عقل کائناتو کې دې بشپړ نظم ته په کتلو سره د یو خالق د شتون د درک کولو ...

ګرانو وروڼو، السلام علیکم. د دې احتمال په اړه فکر کول چې اسلام حق دین نه وي او دا مسله د عقل او وجدان له لارې تېرول، د هر انسان لپاره تر ټولو طبیعي او ارزښتناکه لټون دی. ځکه چې له سترګو پټ باور نه، بلکې په پوهه او درک سره تایید شوی ایمان (ایمان) د منلو وړ دی. ...

ګران وروره، السلام علیکم ورحمة الله. داسې یو پوښتنه دې وکړه چې د عقل او زړه له خوا تر ټولو ډیر ورته متوجه کیږي. د اهل سنت او جماعت د عقیدې له مخې چې د حنفي مذاهب د باور اساسات ټاکي, موږ کولای شو دا مسأله د لاندې حقایقو په رڼا کې درک کړو: 1. د الله تعالی ازلي ع...

ګران ورور د خلکو د فریب، یعنې د حقیقت څخه د لیرې کیدو او د زیان سره مخ کیدو اصلي لاملونه د قرآن او سنتو په رڼا کې په لاندې ډول دي: 1. د نفس زیاتې هیلې او غوښتنې (هوا): تر ټولو لوی جال چې انسان په ځان مین کړي او غلط کارونه ښکلي ښکاره کړي، د کنټرول څخه بهر نفسان...