شرک څه دی او د شرک ډولونه کوم دي؟

بسم الله الرحمن الرحیم. ګران ورور، له دې امله چې تاسو د حنفي مذهب پیروي کوئ، زه به هڅه وکړم چې په رڼا کې د قرآن او سنتو، او زموږ د مذهب سره سم ستاسو پوښتنې ته ځواب ووایم. الله تعالی دې زموږ خبرې حق وګرځوي. شرک څه دی؟ شرک د الله تعالی سره شریک ټاکل دي. دا تر ټولو لوی ګناه دی او یوازینی ګناه دی چې الله تعالی یې نه بخښي. الله تعالی په قرآن کریم کې فرمایلي دي: "بې له شکه الله تعالی د هغه چا ګناه نه بخښي چې ورسره یې شریک نیولی وي، او له دې پرته (له دې ګناه پرته) نور ګناهونه د چا لپاره چې اراده یې وکړي، بخښي." (سورت نساء، آیت ۴۸) شرک دا دی چې د الله تعالی په ذات، صفاتو یا کړنو کې ورسره سیال یا سیال څوک ومنل شي. دا د الله تعالی د یوه والي (توحید) انکار دی. د شرک ډولونه کوم دي؟ شرک په عمومي ډول په دوو اصلي برخو وېشل کیږي: ۱. شرک اکبر (لوی شرک): دا هغه شرک دی چې انسان له اسلام څخه باسي. که څه هم انسان په یقیني توګه پوهیږي او مني چې د الله تعالی په ذات یا صفاتو کې هیڅ سیال شتون نلري، خو په هغه کارونو کې چې د الله تعالی له امر څخه سرغړونه وي، لکه د مخلوقاتو په پیدا کولو، روزي ورکولو، او اداره کولو کې له الله پرته بل چا ته اطاعت کول یا له هغه مرسته غوښتل. دا ډول شرک د اعمالو بې ګټې کیدو لامل کیږي. * شرک الربوبیت: دا دی چې په هغه چارو کې لکه د الله تعالی د خالقیت، روزي ورکولو، او چارو اداره کولو کې، بل څوک له هغه سره په دې صفاتو کې ګوري یا باور لري چې له هغه پرته نور هم په دې چارو کې واک لري. * شرک الالوهیت: دا دی چې لکه څنګه چې الله تعالی ته عبادت کیږي، بل چا ته هم عبادت کول، دعا کول، قرباني کول، نذر کول او داسې نور کارونه کول او په دې سره الله تعالی ته شریک ټاکل. دا تر ټولو عام او تر ټولو خطرناک ډول شرک دی. * شرک الاسماء والصفات: دا دی چې د الله تعالی په نومونو او صفاتو کې ورسره سیال موجودات ومنل شي یا د الله تعالی نومونه او صفات نورو ته ورکړل شي. ۲. شرک اصغر (کوچنی شرک): دا هغه شرک دی چې انسان له دین څخه نه باسي، خو ثواب یې کموي یا اعمال یې بې ګټې کوي. دا هغه شرک دی چې معمولا له ریا (نمایش) سره تړاو لري. * ریا (نمایش): دا دی چې یو عبادت یا نیک عمل د الله تعالی د رضا لپاره نه، بلکې د خلکو د خوښې او تعریف ترلاسه کولو لپاره په دنیوي موخو ترسره کول. پېغمبر (صلی الله علیه وسلم) په دې اړه فرمایلي دي: "د خپل امت په اړه تر ټولو ډیر له کومې شی څخه چې وېرېږم، هغه کوچنی شرک (ریا) دی." صحابه کرامو وپوښتل: "ای د الله رسوله، کوچنی شرک څه دی؟" هغه (صلی الله علیه وسلم) وفرمایل: "ریا دی. د قیامت په ورځ به الله تعالی خپلو بندګانو ته ووایي: "خپل اعمال مو د چا لپاره کول؟ وګورئ، خپل ثواب د هغو خلکو له ځانه ومومئ!" (حدیث شریف) له شرک څخه ځان ساتل، د الله تعالی رضا ترلاسه کولو او جنت ته د رسیدو یوازینۍ لاره ده. په الله تعالی د یوه والي (توحید) ایمان او یوازې هغه ته عبادت کول، د مؤمن اساس دی. الله تعالی دې ټول له شرک څخه وساتي. والسلام.