Алла қалағанын кешіре ме, әлде лайықты болғанын ба?

Қымбатты бауырым, Ислам сеніміне және әсіресе Ханафи-Матуриди бағытына сәйкес, бұл сұрақтың жауабы Алланың абсолютті еркі мен шексіз даналығының тоғысқан жерінде жатыр. Алла Тағала – абсолютті билік иесі және қалағанын кешіру құзыретіне ие. Құран Кәрімде бұл ақиқат былай баяндалады: 'Көктердегі және жердегі нәрселердің бәрі Алланікі. Ол қалағанын кешіреді, қалағанын азаптайды. Алла – өте кешірімді, өте мейірімді.' (Әли Имран, 129). Алайда Алланың 'қалауы' кездейсоқ таңдау емес, Оның шексіз даналығына негізделеді. Алла құлының шынайы тәубесін, өкінішін және ізгі амалдарын кешірілуіне себеп қылады. Яғни, құл тәубе және иман арқылы кешірілуді 'талап етеді', Алла болса өз кеңшілігімен оны кешіруді 'қалайды'. Пайғамбарымыз (с.а.у.) бір хадисінде былай деген: 'Ешкім өз амалының арқасында (өздігінен лайық болып) жәннатқа кіре алмайды. 'Сіз де ме, уа Алланың Елшісі?' деп сұрады. 'Иә, Алла мені мейірімімен орамаса, мен де кіре алмаймын' деді.' (Муслим). Қорытындылай келе, ешкім 'мен бұған лайықпын' деп Алла алдында ақы талап ете алмайды. Кешірілу – Алланың кеңшілігі мен қалауы. Дегенмен, Алла шынайы тәубе еткендерді және әмірлеріне мойынсұнғандарды кешіретінін сүйіншілеп, бізге бұл қалауға бөленудің жолын көрсетті. Алла бізді мейірімімен ораған құлдарынан етсін.