Çfarë është Ixhmā? Sa lloje ka?

Esselamu alejkum ve rahmetullahi ve berekatuh. Ixhmā është një burim prove në jurisprudencën islame. Në kuptimin leksikor, do të thotë "të mblidhesh, të biesh dakord". Në kuptimin terminologjik, është arritja e konsensusit nga muxhtehidët (dijetarë të thellë në jurisprudencën islame) mbi dispozitën e një çështjeje pas vdekjes së Profetit Muhamed (paqja dhe bekimet e All-llahut qofshin mbi të). Ixhmā konsiderohet burimi i tretë i provave, pas Kur'anit dhe Sunetit. All-llahu i Lartësuar thotë: "Kush i kundërvihet të Dërguarit, pasi që i është bërë e qartë udha e drejtë, dhe ndjek rrugën tjetër nga ajo e besimtarëve, Ne do ta lëmë atë në atë që ka zgjedhur dhe do ta fusim në Xhehenem. Përplotë, sa i keq është ai vend ku kthehesh!" (En-Nisa, 115). Ky ajet thekson nevojën për të ndjekur rrugën e besimtarëve, gjë që tregon për Ixhmā. Sipas mezhebit Hanefi, Ixhmā konsiderohet provë kategorike (kat'i delil). Kjo do të thotë se mohimi i një dispozite të vërtetuar me Ixhmā mund ta nxjerrë një person nga rrethi i Islamit. Edhe pse ka mendime të ndryshme mes dijetarëve për llojet e Ixhmā, ato zakonisht shqyrtohen në dy kategori kryesore: 1. Ixhmā e Hapur (Ixhmā-i Sarih): Arritja e një marrëveshjeje të qartë dhe të padiskutueshme nga muxhtehidët mbi dispozitën e një çështjeje. Ky lloj përfshin shprehjen e mendimit të secilit muxhtehid dhe arritjen e konsensusit mbi këto deklarata. 2. Ixhmā Implicite (Ixhmā-i Sukuti): Kur një muxhtehid shpreh mendimin e tij për dispozitën e një çështjeje, dhe muxhtehidët e tjerë mbeten në heshtje, duke mos e kundërshtuar. Kjo heshtje interpretohet si miratimi i tyre për atë mendim. Megjithatë, në mezhebin Hanefi, qasja ndaj asaj nëse Ixhmā implicite përbën provë është e kujdesshme dhe nuk konsiderohet kategorike si Ixhmā e hapur. I lutem All-llahut të Lartësuar që këto informacione të jenë të dobishme. Ve alejkumusselam ve rahmetullahi ve berekatuh.