Islamic Questions & Answers

Құрметті бауырлар, бұл өте терең әрі сондай құнды сұрақ. Саналарыңыз бен ізденістеріңізге алғыс. Ислам сенімі бойынша, Алланың бар екені ақылмен, әлемдегі мінсіз тәртіппен және біздің фитратымызбен (жаратылыс табиғатымызбен) бұрыннан белгілі, бір жағынан «дәле...

Құрметті бауырым, Уағалейкум әссалям. Бұл сұрақ адамның жүрегі мен санасын толғандыратын ең негізгі ақиқат. Жауап анық әрі кесікті: Жоқ, Алладан басқа тәңір жоқ. Барлық әлемде Жаратушы, Рзық беруші, құлшылыққа лайық және барлық нәрсеге қадір болатын жалғыз ған...

Уәғалейкум әссәләм уә рахматуллаһ, Құрметті бауырым, сіздің қойған сұрағыңыз адамзат ар-ұжданын терең жаралайтын өте маңызды мәселе. Шын мәніндегі сенім, яғни Ислам сенімі қарапайым адамның жазықсыз жанды өлтіруіне ешқашан рұқсат етпейді; керісінше, өмірді қас...

Қымбатты перзентім, Зияткерлік – Алла Тағаланың адамдарға сыйлаған ең үлкен нығметтерінің бірі. Алайда ақылдың өзі ғана тура жол (һидаят) үшін жеткіліксіз; оны ақылмен және жүрекпен қолдау қажет. Ақылды адамдардың уақыт өте келе күмәнға түсуі немесе сенімнен а...

Уа алейкумус-сәләм уә рахмәтуллаһи уә бәрәкәтуһ, қымбатты перзентім. Алдымен, жүрегіңізден осындай тілек пен ізденістің өтуінің өзі өте құнды екенін білгеніңізді қалаймын. "Сенгім келеді" деуіңіз, жүрегіңіздің хидаятқа ашық екендігінің және жаныңыздың түп-тұқи...

Құрметті бауырым, шынайылық (ықылас) және жүректі тазарту – мүміннің дүниедегі және ақыреттегі бақытының ең негізгі кілті. Осы жақсы ұмтылысыңыз үшін сізді құттықтаймын. Ханафи мәзһабының фиқһи көзқарасында амалдардың дұрыстығы негізге алынса, тасауифтік және ...

Әссәләму алейкум уә рахметулла. Құрметті бауырым, намаз – діннің тірегі, мүміннің миғражы. Ханафи мәзһәбі бойынша намаздың оқылуы, фиқһ қайнарларымызда "намаздың шарттары" және "намаздың рүкіндері" аясында толық баяндалған. Міне, Ханафи фиқһінің негізгі қайнар...

Қымбатты бауырым, Алла Тағала сіздің оқыған және оқитын намаздарыңызды қабыл етсін. Шафиғи мәзһабы бойынша намаз оқу, негізгі рүкіндер мен сүннеттер аясында келесідей реттеледі: Намаздың Дұрыс Болуы Үшін Шарттар: Дәретті болу, әуретті жабу, құбылаға қарау, ние...

Қымбатты бауырым, сенің қойған бұл сұрағың адамның жаратылу мақсаты мен жауапкершілігін түсіну үшін өте маңызды. Ханафи мазһабының сенім негізі болып табылатын Мәтуриди ағымы бойынша, адамның ерікті қалауы (іраде-и жүз'ийе) жауапкершіліктің негізгі шарты болып...

Қымбатты бауырым, Ислам сенімі бойынша түпкілікті үкім шығару өкілеттігі тек Аллаға ғана тән. Сенім мәзһабтері (Матуридилік және Ашғарилік) Құран мен Сүннеттегі ақиқаттарды жүйелі түрде түсіндіріп, мүминді дұрыс сенімге жетелейтін жолбасшылар болып табылады. Х...

Қымбатты бауырым, Сұрағыңыз үшін рақмет. Алла Тағала іліміңіз бен түсінігіңізді арттырсын. Жаратылыстардың жаратылғанға дейінгі тағдыры, өлшемі және болатын әрбір нәрсе жазылған басты көз — Алла Тағаланың әзели ілімі (Ілми Илаһи) және осы ілімнің бір тақтасы б...

Құрметті бауырым, сізге ассалаумағалейкум. Аллаға иман мен пұтқа иман ету арасындағы негізгі айырмашылық – құлшылық пен бағыттың мекені, яғни Жаратушы мен жаратылған арасындағы алшақтық. Аллаға иман ету – барлығын жоқтан бар еткен, теңдесі жоқ, ерікті түрде құ...

Қымбатты бауырым, ассалаумағалейкум. Сұрағыңыздың қысқаша жауабы мынадай: Мұсылманның Алланы, Оның Елшісін және Исламды анасынан, әкесінен, баласынан және барлық адамдардан артық жақсы көруі иманның кемелдігі үшін шарт. Бұл мәселеде сүйікті Пайғамбарымыз Мұхам...

Құрметті бауырларым, аләйкум сәлам уә рахматуллаһ. Иман негіздерінің әрқайсысы бір тұтастық және олардың барлығы үлкен маңызға ие. Алайда Ақыретке иман рүкнінің басқа иман негіздерінен ерекшеленетін ең айқын тұсы – адамның дүние өміріне мағына беруі және морал...

Құрметті бауырым, әлейкум әссәләм. Ислам сенімінің негізі жүрек растап, тілмен мойындаған алты тірекке сүйенеді. Бұлар «Иман шарттары» деп аталады. Ханафи мазһабында да сенімнің (ақиданың) өзегін құрайтын бұл негіздер Жәбірейіл періште Пайғамбарымыздан (с.ғ.с....

Құрметті бауырым, Алланың сәлемі, рақымы және берекесі сізге болсын. Истиғфар – мүміннің Раббысына қайта оралуының ең көркем белгісі. Ханафи мәзһабымызда және жалпы ислам дәстүрінде истиғфардың Құран мен Сүннеттен келген көптеген тамаша үлгілері бар. Истиғфар ...

Уа алейкум ассалам уа рахматуллаһ, құрметті бауырым. Сіз айтқан сөйлем Құран Кәрімнің Бақара сүресінің 164-аятында өтеді. Алла Тағала бұл аятта ғаламдағы ұлы тәртіп пен тепе-теңдіктің Оның бірлігі мен құдіретін көрсететін айқын дәлелдерге толы екенін баяндайды...

Қымбатты бауырым, Ислам ойлау дәстүрінде және әсіресе ақыл мен нақылды ұштастырған Ханафи мәзһабының көзқарасында кітаптар – ойлау және сенім механизмінің іргетасы. Кітаптардың бұл процестегі рөлін үш тармақпен түйіндеуге болады: 1. Білімнің қайнар көзі және с...

Құрметті бауырым, сіз сұраған бұл сөз, яғни "Иман негіздерінің дәлелдерін білу уәжіп, оны тәрк ету харам" деген сөз, ешқандай жағдайда хадис-шариф емес. Әһлі сүннет уәл-жәмағат ғұламаларының кейбірі, адамның иманын тақлидтен (еліктеуден) арылтып, білім мен дәл...

Құрметті бауырым, сіз қойған сұрақ ойға оралатын, бірақ жауабы Құран мен Сүннеттің жетекшілігімен Әһлі Сүннет сенімімен анық шешілетін маңызды мәселе. Ханафи мәзһабын қоса алғанда, Әһлі Сүннет ғалымдарының бұл мәселедегі ұстанымы мынадай: Алдымен атап өткеніңі...

Қымбатты бауырым, Ислам дінінде адам өмірінің қол сұғылмастығы – негізгі қағида. Құран Кәрімде Мәида сүресінің 32-аятында ашық айтылғандай: '...кімде-кім бір адамды өлтірмеген немесе жер бетінде бүлік шығармаған адамды өлтірсе, ол бүкіл адамзатты өлтіргенмен т...

Қымбатты бауырым, Аллаға деген сенім; Оның барлығына, бірлігіне, сипаттары мен есімдеріне ешбір күмән келтірместен жүрекпен иман ету және оны амалмен растау болып табылады. Ханафи мәзһабы да негізге алған Әһли Сүннет ақидасына сәйкес Аллаға сенудің негізгі қағ...

Қымбатты бауырым, әссәләму алейкум. Иман ақиқаттары үшін дәлел келтіру, яғни ақли және нақли дәлелдермен діни мәселелерді түсіндіру мүлдем қате емес; керісінше, бұл Құран Кәрім мен Сүннет тарапынан құпталатын әдіс. Алла Тағала Құранда адамдарды ғаламдағы дәлел...

Құрметті бауырым, әдемі сұрағыңыз үшін рақмет. Ұлы Алла сипаты мен маңызы жағынан жаратылыстарға ұқсаудан толығымен пәк (мүнәззәһ). Жалығу, шаршау, жалғыздық сезіну немесе қайғыру сияқты жағдайлар – әлсіздік, кемшілік және өзгерісті қамтитын адамдық және жарат...

Қымбатты бауырым, Исламға қарсы жазбалардан әсерленіп санасы уланған немесе күмәнға түскен кісілерге қатысты ұстануға тиісті жол – Құран Кәрімнің басшылығымен даналық, мейірім және білім жолы болып табылады. Ханафи мазһабының да негізін құрайтын ақыл мен нақыл...

Құрметті бауырлар, иманға қатысты уақыт өткен сайын келетін уәсуәсә немесе күмән сезімі – бұл жүректің тірі екендігінің және иманды сақтап қалуға деген ұмтылыстың белгісі. Сахабалар да кейде мұндай ойларға келіп, Пайғамбарымызға (с.а.у.) жүгінген. Ханифи мәзһа...

Құрметті бауырлар, Ислам ақидасы бойынша Алла Тағала пайғамбарларының хақтығын дәлелдеу үшін оларға мұғжизалар берген. Мұсылман еместердің, сиқыршылардың немесе жалған дін өкілдерінің қолынан көрінетін кейбір ерекше жағдайлар мұғжиза емес, керісінше, әртүрлі а...

Қымбатты ұлым, сұраған мәселең ислам құқығында (фиқһта) "міндеттердің басталуы" және "діннен шығу (иртидат)" тақырыптары аясында қарастырылған. Ханифи мәзһабының фиқһ жинақтарына сүйенсек; баланың діни жауапкершілігі (міндеті) балиғат жасымен бірге басталады. ...

Құрметті бауырлар, ең алдымен мынаны білуіміз қажет: Ислам діні ақыл иесіне үн қатады және ақылды ұлықтайды. Жаратушы Алла Құран Кәрімде жиі-жиі: «Ойланмайсыздар ма?», «Ақылдарыңызды істетпейсіздер ме?» (Бақара, 44; Әли Имран, 65) деп бұйырып, ақылдың маңызына...

Алейкум ассалам уа рахматуллаһи уа баракәтуһ, қымбатты бауырым. Сұраған маңызды сұрағыңыз Ислам ақидасының ең негізгі мәселелерінің біріне қатысты. Алдымен айтайын, "Иман амалсыз, амалсыз иман пайда бермейді" деген сөздермен танымал, бөлек хадис-шариф жоқ. Ала...

Қымбатты бауырым, адамдардың иман мәселелерінде алдануы көбінесе нәпсінің айла-шарғысына, шайтанның азғыруына және дүние тіршілігінің өткінші әшекейлеріне алдануынан туындайды. Құран Кәрім мен Сүннеттің жарығында бұл алданудың басты түрлері мыналар: 1. Амалсыз...

Қымбатты бауырлар, Құран мен иманға қызмет ету – бұл дүниеде бір құл жете алатын ең мәртебелі орындардың бірі. Ұлы Аллаһ, мәңгілік Сөзі Құранды және иманды сақтап, оны адамзатқа жеткізуге тырысқан құлдарына зор жақсы жаңалықтарды уәде еткен. Ханифи мәзһабының ...

Қымбатты бауырым, сіз сұраған бұл дұға – мүміннің иманын сақтап қалуы және үлкен де кіші шиктен (жасырын риядан) Аллаға сыйынуы үшін оқитын аса даналыққа толы дұға. Дұғаның толық мәтіні мен мағынасы төмендегідей: Арабша оқылуы: «Allahümme innî eûzü bike en üşr...

Құрметті бауырым, алейкум ассалам. Ислам дінінде мас ететін ішімдіктің кез келген түрі харам. Құран Кәрімде Мәида сүресінің 90-аятында былай делінеді: «Уа, иман келтіргендер! Расында, шарап, құмар, тігілген тастар және бал ашатын оқтар – шайтанның ісінен болға...

Құрметті бауырым, Ассаламу алейкум уа рахматуллаһ. Сіз қойған сұрақ ақыл мен нәқіл (діни мәтіндер) теңдігі және риуаяттардың сахихтығы тұрғысынан өте маңызды мәселе болып табылады. Сіз айтқан "дінді өзінің ақылымен өлшеу" дегеніміз – уахи мен сүннетті адамның ...

Құрметті бауырым, Сұрағыңыз үшін алғыс айтамын. Алла Тағаланың барлығымен тікелей және жеке сөйлеспеуі Оның даналығының, ұлылығының және бізді жаратудағы мақсатының талабы болып табылады. Бұл мәселені бірнеше негізгі қағидаға сүйене отырып былайша түсіндіре ал...

Уалейкум ассалям уа рахматуллаһ, Ислам діні мұсылман еместерге (Ислам мемлекетінің қол астында өмір сүретін зиммилерге немесе жалпы мұсылман емес азаматтарға) әділдікпен, туралықпен және көркем мінезбен қарауды бұйырады. Құран Кәрімде Алла Тағала былай дейді: ...

Қымбатты бауырым, Әһли Сүннет уәл-Жәмағат сенімі мен Ханафи мәзһәбінің Матуриди ақидалық көзқарасына сәйкес, Алла Тағаланың сипаттары Затының дәл өзі де емес, Затынан бөлек те емес. «Уәжюд» (бар болу) сипаты да осы ережеге кіреді. Яғни, Алланың бар болуы – Оны...

Құрметті бауырлар, сіздерге ассалаумағалейкум. Имам Абу Мансұр Матуриди – Әһлі Сүннеттің сенім саласындағы екі ұлы иманының бірі және Ханафи мәзһабының фиқһи көзқарастарын сенімде жүйелеген ұлы ғалым. Имам Матуридидің және жалпы Матуриди мәзһабының имамдық (ме...

Құрметті бауырым, Сұрағыңыз – адам ақылы мен жүрегі ең көп қызығатын тақырыптардың бірі. Бұл мәселені Құран Кәрімнің басшылығымен, Ханафи мәзһабының сенім негіздері (Кәләм) аясында қысқаша мынадай түсіндіре аламыз: Аллаһқа иман етпеу, яғни күпірлік – ислам сен...

Құрметті бауырым, алейкум ассалам. Құран Кәрім – Алла Тағаланың кәләмі әрі Оның ілімінің, хикметінің көрінісі. Адамдар мен жындар қауымы біріксе де, Құранның әдеби, рухани және құқықтық тереңдігіне тең келетін шығарма жасай алмайды. Алла Тағала Құранда былай д...

Қымбатты бауырым, Құран Кәрімнің негізгі тақырыптары болған тәухид, нүбууәт, хашир және әділдік пен ғибадат – бір-бірін толықтыратын тұтастықтың ажырамас бөліктері. Ислам ғалымдарының, әсіресе Ханафи ұсул және кәләм дәстүрінің жарығында бұл байланысты былайша ...

Уа алейкум ассалям уа рахматуллаһ. Қымбатты перзентім, сенің қойған бұл сұрағың – ақида ілімінің (сенім негіздерінің) ең маңызды мәселелерінің бірі. Әһли сүннет ғұламалары арасында иманның мәні туралы әртүрлі түсіндірмелер болғанымен, Имам Шафиғи хазреттерінің...

Құрметті бауырым, әлейкум әссәләм. Мүфәууидә сөздік мағынасы жағынан істі және мәселені тапсырушы, мойындаушы дегенді білдіреді. Ғылыми термин ретінде болса; Алланың сипаттары (қол, жүз, истиуа сияқты аят пен хадистегі нəсстер) туралы сыртқы (тілдік) мағынасы ...

Қымбатты перзентім, Аләйкум әссәләм. Сұраған сұрағың адал асқа деген ұқыптылықтың белгісі, бұл мүмін жүрек иеленуі тиіс ең көркем қасиеттердің бірі. Ханафи мәзһабының фиқһ қағидалары бойынша; әке немесе ағайынның табысы түгелдей харам болса (мысалы, өсімқорлық...

Құрметті бауырым, Дүние өмірі – сынақ орны. Басымызға келген зұлымдықтар мен қиыншылықтар да осы сынақтың бір бөлігін құрайды. Ұлы Алла Құран Кәрімде былай деп бұйырады: «Әрине, сендерді біраз қорқынышпен және аштықпен, малдардан, жандардан және өнімдерден кем...

Құрметті бауырым, алейкум ассалям. Allahқа иман келтіруде ақылға қонымды дәлелдерді іздеу – Исламның ақылға берген бағасының және адамның табиғатының (фитрат) талабы. Ұлы Құран Кәрімде көптеген аяттарда адам ойлануға, ғаламды зерттеуге және ақыл жүгіртуге шақы...

Қадірлі бауырым, ассалаумағалейкум. Ибраһим пайғамбардың (аллейһиссәләм) Бақара сүресінің 260-аятында келген бұл дұғасы ешқашан ақылға салған күмән немесе имандағы әлсіздік емес. Керісінше, бұл тілек жүректің «илм әл-йәқиннен» (білім жолымен білуден) «айн әл-й...

Құрметті бауырым, Алла біліміңізді және түсінігіңізді арттырсын. Кәлам ғылымында Жаратушы Алланың бар екендігін және бірлігін дәлелдеу үшін екі негізгі дәлел қолданылады: Хұдус дәлелі және Имкан дәлелі. Ханафи мәзһабын қоса алғанда, Әһлі сүннет кәлам ғалымдары...

Қадірлі бауырым, Сену (иман) мен яқындап сенудің (яқин) арасында білім мен тәжірибе, есту мен көзбен көру арасындағыдай айырмашылық бар. Сену — жүректің растауы; бір нәрсені дәлелге сүйеніп немесе еліктеу арқылы қабылдауы. Ал яқин — сол сенімнің жүректе ешбір ...