❓ Question
🏛️ hanefiSorag: Irtany namazynda haýsy dogalar okalýar?
📗 Ruling
Waleýkum essalam we rahmetullah,
Gymatly doganym, Alla ibadatlaryňyzy kabul etsin. Irtany namazy hem sünneti, hem farzy bilen mömin ýüregiň güne rahatlyk bilen başlamagyny üpjün edýän mübärek ibadەتdir.
Hanafi mezhebiniň pıkyh küllýatyna (meselem, Merginanyň «el-Hidaýe» kitabyna we Ibn Abidiniň «Reddü'l-Muhtar» kitabyna) görä irtany namazynda okalýar dogalar we olaryň tertibi şulardyr:
1. Namaza Başlanyňda:
If titah tekbiri alnandan soňra sessiz ýagdaýda Sübhaneke dogasy okalýar. (Hanafi mezhebinde Sübhanekäni okamak sünnetdir.) Soňra Euzu-Besmele aýdylyp, Fatiha süresi we zamm-y süre (Kurandan birnäçe aýat ýa-da gysga süre) okalýar.
2. Rükü we Seždelerde:
Rüküda iň az üç gezek «Sübhane rabbiýe'l-azim», seždelerde bolsa ýene-de iň az üç gezek «Sübhane rabbiýe'l-ela» aýdylýar.
3. Rüküdan Galanyňda (Kawme):
Imam we ýeke özi okaýan adam rüküdan galýarka «Semiallahü limen hamideh», aýak üsti doly dikelende bolsa «Rabbena leke'l-hamd» diýýär.
4. Kunut dogalary meselesi (Mezhepler arasy düşünişmezlik):
Hanafi mezhebine görä, farz namazlarynda (witir namazyndan başga) hemişelik Kunut dogasy okalmaýar. Diňe musulmanlar umumy bir heläkçilige (nazile) duçar bolan ýagdaýynda imam rüküdan soň Kunut okap biler.
Şafii mezhebinde bolsa irtany namazynyň farzynyň ikinji rekakynda rüküdan galanyndan soň Kunut dogasyny okamak sünnetdir. Hanafi mezhebinde irtany namazynda her gün düzgünli ýagdaýda Kunut okalmagy mekruh görülendir.
5. Namazyň Ahyrynda (Tahyýat):
Her iki rekakyň ahyrynda we ahyrky otyryşda Et-Tahyýatü okalýar. Ahyrky otyryşda şeýle hem Salli-Barik dogalary bilen birlikde Rabbena atina we Rabbenağfirli dogalary okalyp salam berilýär.
Namazyň yzyndan bolsa Pygamberimiziň (s.a.w.) sünnetine eýerilip tesbihat edilýär; 33 gezek Sübhanallah, 33 gezek Älhamdulillah, 33 gezek Allahu Ekber diýlip doga bilen tamamlanýar.
Günleriňiziň bereketli we peýdaly geçmegini arzuw edýärin. Dogalaryňyzda bizi hem unutmäň.