❓ Question
🏛️ hanefiPytanie: Kim jest ateista?
📗 Ruling
Drogi bracie, niech będzie z tobą pokój i miłosierdzie Allahu.
Słowo ateista oznacza dosłownie "bezbożnik" lub "ten, który nie uznaje Boga". W terminologii islamskiej i literaturze fikhowej pojęcie to znajduje swoje dokładne odpowiedniki w terminach "zindik" (kheretyk), "mulhid" (ateista/odstępca) lub "dahri" (materialista). W klasycznych źródłach islamu osoby te definiuje się jako te, które zaprzeczają istnieniu i jedności Stwórcy, proroctwu oraz Dniowi Ostatecznemu.
W Szlachetnym Koranie twierdzenia osób o takim sposobie myślenia są przytoczone w następujący sposób:
"I mówili: «To tylko nasze życie ziemskie: umieramy i żyjemy i nic nas nie niszczy, tylko czas [dahr]»." (Koran, Surat Al-Jathiyah, 24)
W podstawowych źródłach fikhowych szkoły hanafickiej, a zwłaszcza w dziele al-Sarakhsiego "al-Mabsut" oraz Ibn Abidina "Radd al-Muhtar", kwestia ta jest omawiana w rozdziałach poświęconych kalamowi (teologii) i aka'id (dogmatom wiary). Z punktu widzenia hanafickiego fikh ateizm lub absolutne zaprzeczenie oznacza odrzucenie wszystkich zasad wiary, co bezpośrednio wpływa na status prawny danej osoby wobec przepisów islamu.
Wspólne podejście klasycznych szkół hanafickiej, szafiickiej, malikickiej i hanbalickiej jest takie, że potwierdzenie zasad wiary islamu sercem i wyznanie ich językiem są w swej istocie tożsame. Osoba, która zaprzecza Stwórcy, znajduje się – w kategoryzacji fikhowej – poza islamskim wyznaniem wiary. W innych szkołach (na przykład w dziele Shafi'iego "al-Umm") sytuacja osób zaprzeczających została oceniona w podobny sposób w ramach przepisów dotyczących aka'id i riddy (odstępstwa od wiary lub pozostawania poza islamem).
Jednakże naszym obowiązkiem jako uczonego i wierzącego jest podejście do ludzi o takich poglądach nie z gniewem, lecz z mądrością, piękną radą i logicznymi dowodami. Wszak nasz Wzniosły Pan mówi w Szlachetnym Koranie:
"Wzywaj do drogi twojego Pana mądrością i piękną napomnieniem i rozprawiaj się z nimi w sposób najlepszy!" (Koran, Surat An-Nahl, 125)
Obowiązkiem każdego muzułmanina jest rozpatrzenie tej kwestii za pomocą dowodów naukowych i racjonalnych, rozwianie wątpliwości i jak najpiękniejsze reprezentowanie prawdy.
Proszę Allaha, aby obdarzył nas wszystkich niewzruszoną wiarą i mądrością na prostej drodze (sirat al-mustaqim).