Aşk nedir

Bismillahirrahmânirrahîm. Kıymetli evladım, İslam düşüncesinde ve fıkıh geleneğimizde "aşk" kavramı, hem kalbi bir hal hem de ahlaki ve hukuki sonuçları olan bir duygu olarak ele alınmıştır. Aşk, en öz ifadesiyle, bir varlığa karşı duyulan aşırı sevgi ve bağlılıktır. İslam alimleri bu kavramı "muhabbet" ve "ışk" (aşk) olarak ikiye ayırmışlardır. **1. Kur'an ve Sünnet Işığında Aşk** Kur'an-ı Kerim'de sevginin en yüce makamı Allah’a olan sevgidir: "İman edenlerin Allah’a olan sevgisi ise (her şeyden) daha kuvvetlidir." (Bakara, 165). Efendimiz (s.a.v) ise gerçek imanın tadına, Allah ve Resulü’nü her şeyden çok sevmekle ulaşılabileceğini beyan etmiştir (Buhârî, Îmân 9). Beşeri manada aşk ise, Rum Suresi 21. ayette ifade edilen "meveddet" (sevgi) ve "rahmet" (mercy) kavramlarıyla temellendirilir. Allah, eşlerin arasına bu sevgiyi yerleştirerek huzur bulmalarını murat etmiştir. **2. Hanefi Fıkhı ve Klasik Kaynaklar Açısından Yaklaşım** Hanefi mezhebinin temel metinlerinde aşk, genellikle aile hukuku (nikâh) ve ahlak (tasavvufi fıkıh) bağlamında değerlendirilir: * **el-Hidaye (el-Merğinânî):** Hanefi fıkhının temel metinlerinden olan el-Hidaye’de nikâh, nefsi haramdan korumak ve nesli devam ettirmek için meşru kılınmıştır. Buradaki sevgi, eşlerin birbirine karşı olan hak ve yükümlülüklerini yerine getirmelerini kolaylaştıran bir unsurdur. * **Reddü’l-Muhtar (İbn Âbidîn):** İbn Âbidîn, nikâhın hikmetlerini açıklarken, eşler arasındaki sevginin (muhabbet) ibadetlerin ihyasına ve haramdan sakınmaya vesile olduğunu belirtir. Ancak "ışk" (aşırı tutku) kavramına değinirken, bunun kişiyi dini vecibelerinden alıkoymaması ve şer'i sınırları (mahremiyet kurallarını) ihlal etmemesi gerektiğini vurgular. * **el-Mebsut (Serahsî):** Serahsî, evlilikteki sevginin kalıcı olabilmesi için "küfüv" (denklik) ve karşılıklı rızanın önemine değinir. Hanefi hukukuna göre aşk, gayrimeşru bir yakınlaşmaya sebep olmadığı sürece fıtri bir haldir. **3. Mezhepler Arası Kısa Değerlendirme** Şafii kaynaklarında (örneğin *el-Ümm*), sevgi ve rıza unsuru özellikle velinin izni ve kadının iradesi bağlamında titizlikle ele alınır. Hanefi mezhebinde ise akıl baliğ olan kadının kendi iradesiyle (sevdiği kişiyle) evlenebilmesi, sevgi ve irade hürriyetine verilen önemin bir göstergesidir. Ancak tüm mezhepler, aşkın kişiyi harama (halvet, zina vb.) sürüklemesi durumunda bunun "nefsi bir heva" olduğu ve sakınılması gerektiği konusunda ittifak halindedir. **Özetle:** Aşk, eğer Allah rızasına uygun bir evlilikle neticelenirse bir rahmet; kişiyi Allah’tan ve emirlerinden uzaklaştırırsa bir imtihandır. Hanefi fıkhına göre meşru dairedeki aşk, aile birliğinin manevi temelidir. Allah kalbinizi sevgilerin en güzeliyle, yani kendi sevgisiyle doldursun.