پوښتنه: د ماښام په لمانځه کې کومې دعاګانې لوستل پکار دي؟

السلام علیکم ورحمة الله، ګران وروره، په ماښام لمانځه کې د لوستلو وړ دعاګانې د لمانځه د ارکانو او سنتو له مخې توپیر لري. لکه څنګه چې د حنفي مذهب په معتبرو فقهي سرچینو (لکه الهداية او د ابن عابدین ردالمحتار) کې ذکر شوي دي، د ماښام لمانځه ادا کول او په هغه کې لوستل کېدونکې دعاګانې په لاندې ډول دي: ۱. افتتاح تکبیر او سبحان الله: لمانځه ته د درېدو پر مهال تکبیر ویل کیږي او لاسونه چې وتړل شي په پټه «سبحانک اللهم» لوستل کیږي. (په حنفي مذهب کې د سبحان الله سره د «و جل ثناؤک» زیاتول سنت دي). ۲. فاتحه او زم سوره: د فرض لمانځه په لومړیو دوو رکعتونو کې له فاتحې وروسته یوه زم سوره یا د زم سوري په حکم کې آیتونه لوستل کیږي. د ماښام د لمانځه د فرض په لومړیو دوو رکعتونو کې په لوړ آواز (جهراً) او په دریم رکعت کې په پټه (خافیت) قرائت کیږي. په دریم رکعت کې یوازې د فاتحې سوره لوستل کیږي؛ د حنفي مذهب له مخې د فرض لمانځه په وروستیو رکعتونو کې له فاتحې وروسته زم سوره نه لوستل کیږي. ۳. د رکوع او سجدې تسبيحات: په رکوع کې لږترلږه درې ځله «سبحان ربی العظیم» او په سجدو کې هم لږترلږه درې ځله «سبحان ربی الاعلی» ویل کیږي. ۴. التحیات: د دوو رکعتونو په پای کې (لومړۍ ناسته کې) او د لمانځه په پای کې (وروستۍ ناسته کې) کله چې کښېنئ «التحیات» لوستل کیږي. په وروستۍ ناسته کې د تحیات نه وروسته د «اللهم صل» او «اللهم بارک» دعاګانې او همدارنګه د «ربنا آتنا» او «ربنا اغفرلی» دعاګانې لوستل د حنفي مذهب له مخې سنت دي. ۵. له لمانځه وروسته (تسبيحات او دعا): د لمانځه له سلام وروسته درې ځله «استغفرالله العظیم و اتوب الیه» ویل کیږي او دا دعا لوستل کیږي: «اللهم أنت السلام ومنک السلام، تبارکت یا ذا الجلال والإرام». بیا ۳۳ ځله سبحان الله، ۳۳ ځله الحمدلله او ۳۳ ځله الله اکبر ویل کیږي، او لاسونه په دعا پورته کیږي. د اختلاف مسأله: د شافعي مذهب له مخې، په وروستۍ ناسته کې د صلي او بارک دعاګانې لوستل فرض دي، په داسې حال کې چې په حنفي مذهب کې سنت دي. همدارنګه په شافعي مذهب کې قنوت دعا یوازې په سهار لمانځه کې لوستل کیږي، خو په حنفي مذهب کې (د ابو حنیفه او امام ابو یوسف په نزد) د وتر لمانځه پرته بل ځای قنوت نه لوستل کیږي. الله تعالی دې ستاسو عبادتونه قبول کړي. په سلام او دعا.