❓ Question
🏛️ hanefiСұрақ: Ақшам намазында қандай дұғалар оқылуы тиіс?
📗 Ruling
Әссаламу алейкум уә рахматуллаһ,
Құрметті бауырым, ақшам намазында оқылатын дұғалар намаздың рүкіндері мен сүннеттеріне қарай өзгеріп отырады. Ханафи мәзһабының беделді фиқһ кітаптары «әл-Хидая» мен Ибн Абидиннің «Рәддү'л-Мұхтар» еңбектерінде айтылғандай, ақшам намазының оқылуы және бұл кезде оқылатын дұғалар төмендегідей:
1. Ифтитах тәкбірі және Субханакә:
Намаз басталғанда тәкбір айтылып, қол байланған соң іштей Субханакә дұғасы оқылады. (Ханафи мәзһабында Субханакәні «Уә жәллә сәнәүк» сөзімен қосып оқу сүннет).
2. Фатиха және Зәммү-сүре:
Парыз намаздардың алғашқы екі ракатында Фатихадан кейін бір зәммү-сүре немесе зәммү-сүре үкіміндегі аяттар оқылады. Ақшам намазы парызының алғашқы екі ракатында дауыстап (жәһри), үшінші ракатында іштей (хафия) оқылады. Үшінші ракатта тек Фатиха сүресі оқылады; Ханафи мәзһабы бойынша парыз намаздардың соңғы ракаттарында Фатихадан кейін зәммү-сүре оқылмайды.
3. Рүку және Сәжде тәсбихтері:
Рүкуде кемінде үш рет «Субһанә раббиял-азим», ал сәжделерде де кемінде үш рет «Субһанә раббиял-ағла» делінеді.
4. Тәхийпат (Әт-Тәһиййәту):
Екі ракат соңында (бірінші отырыста) және намаздың соңында (соңғы отырыста) отырғанда Әт-Тәһиййәту оқылады. Соңғы отырыста сондай-ақ Тәхийпаттан кейін «Аллаһуммә Салли» және «Аллаһуммә Бәрик» дұғалары мен «Раббәнә әтинә» және «Раббәнәғфирли» дұғаларын оқу Ханафи мәзһабы бойынша сүннет.
5. Намаздан кейін (Тәсбихат пен Дұға):
Намаздың сәлемінен кейін үш рет «Әстағфируллаһәл-азим уә әтүбу иләйһ» делінеді және «Аллаһуммә әнтәс-сәләму уә минкәс-сәләм тәбәрәктә йә зәл-жәләли уәл-икрам» дұғасы оқылады. Артынша 33 реттен Субханаллаһ, Әлхамдулиллаһ және Аллаһу Әкбар тәсбихаттары жасалып, қол ашылып дұға етіледі.
Ихтилаф (қайшылық) мәселесі:
Ал Шафиғи мәзһабында соңғы отырыста Салли-Барик дұғаларын оқу парыз болып есептелсе, Ханафи мәзһабында сүннет болып табылады. Сондай-ақ Шафиғилерде қүнұт дұғасы тек таң намазында оқылса, Ханафи мәзһабында (Әбу Ханифа мен Имам Әбу Юсуф бойынша) уәтір намазынан басқа намаздарда қүнұт дұғасы оқылмайды.
Аллаһ құлшылықтарыңызды қабыл етсін. Сәлем және дұғамен.