Müslüman bir ailede doğan bir çocuk mükellefiyeti başlayacağı anda, "Ben Müslüman değilim." dese, mürtedlik cezası alır mı, yoksa mükellefliğin ilk başladığı zamanda kişinin hali mi baza alınır?

Kıymetli evladım, sorduğun mesele İslam hukukunda (fıkıhta) "tekâlifin başlangıcı" ve "irtidat" konuları kapsamında ele alınmıştır. Hanefi mezhebinin fıkıh külliyatına göre; bir çocuğun dinî sorumluluğu (mükellefiyeti) ergenlik (bulûğ) çağıyla birlikte başlar. Ancak bir kişinin "mürted" (dinden dönen) sayılabilmesi için, öncelikle kendi iradesiyle ve şuurla İslam'ı kabul etmiş, imanını inanç olarak benimsemiş olması şarttır. Müslüman bir ailede dünyaya gelen çocuk, doğuştan itibarıyla İslam fıtratı üzere ve hükmen Müslüman kabul edilir. Ergenlik çağına giren bir gencin bu dönemde ilk defa İslam'ı açıkça reddetmesi durumunda Hanefi alimlerinin yaklaşımı şöyledir: Kişi ergenlik çağına girdiği andan itibaren İslam inancını kalben bilerek, anlayarak ve hür iradesiyle tasdik etmemişse, sadece aileden gelen statüyle "gerçek manada" iman etmiş sayılmaz. Dolayısıyla, mükellefiyetin başladığı o ilk anda (bulûğ anında veya hemen sonrasındaki ilk şuur döneminde) İslam'ı reddeden bir genç, fıkhi terminolojideki tam anlamıyla "mürted" hükmünü almaz ve dünya ahkâmındaki mürted cezasıyla cezalandırılmaz. Çünkü irtidat, var olan ve bilerek benimsenen bir imanı kendi iradesiyle terk etmektir. Henüz imanı bilinçli bir şekilde kuşanmamış bir gencin inkârı, hakikati henüz idrak edememiş olmasından kaynaklanan bir bocalama veya reddiye olarak değerlendirilir. Bu durumdaki bir gence ceza vermek yerine, hikmetle yaklaşılır, şüpheleri giderilir, İslam'ın güzellikleri anlatılır ve yeniden İslam'a ısındırılmaya çalışılır. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.) bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuştur: "Kalem üç kişiden kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, iyileşinceye kadar deliden ve büluğ çağına erinceye kadar çocuktan." (Ebu Davud, Hudud, 17). Özetle; mükellefiyetin ilk başladığı andaki kişinin zihni ve kalbi durumu baz alınır. Henüz imanı şuurla benimsememiş bir gencin bu tür sözleri irtidat cezası gerektirmez; aksine şefkatli ve ilmi bir rehberliği gerektirir. En doğrusunu Allah bilir.