İmanımız mantığımız ile çelişirse ne yapmalıyız?

Değerli kardeşlerim, öncelikle şunu bilmeliyiz ki; İslam dini akıl sahibine hitap eder ve aklı yüceltir. Yüce Allah Kur'an-ı Kerim'de sıkça "Hiç düşünmez misiniz?", "Aklınızı kullanmaz mısınız?" (Bakara, 44; Âl-i İmrân, 65) buyurarak aklın önemine dikkat çeker. Hanefi mezhebinin kurucusu İmam Ebû Hanîfe hazretleri de usulünde akla ve rey'e önemli bir değer vermiştir. Dolayısıyla, sahih bir dinî inanç ile selim bir akıl asla birbiriyle çelişmez. Eğer zihnimizde bir çelişki veya tezat gibi görünen bir durum oluşursa, bunun temel sebebi şunlardan biridir: 1. Ya bizim konuyu veya delili yanlış anlamamız. 2. Ya da beşerî aklımızın, kainatın ve ilâhî hikmetin her detayını kuşatamayacak kadar sınırlı olması. Böyle bir durumla karşılaştığımızda izleyeceğimiz yol şudur: Öncelikle şüpheye düşmeden, aklımızın idrak sınırının bir sonu olduğunu kabul etmeliyiz. Hazreti Ali'nin dediği gibi: "Eğer din sadece akılsaydı, mestin üstünü değil altını meshetmek gerekirdi." Demek ki dinin bazı hükümlerinde hikmetini hemen kavrayamayacağımız hususlar olabilir. İkinci olarak, Kur'an ve Sünnet'in kesin hükümlerini (nass) merkeze alarak, kendi düşünce süzgecimizi yeniden gözden geçirmeliyiz. Asla vahyi kendi sınırlı mantığımıza kurban etmemeliyiz; aksine mantığımızı vahyin ışığında eğitmeliyiz. Özetle; imanımızla mantığımız çeliştiğini sandığımızda, sorun akılda değil, bizim o aklı veya metni eksik yorumlamamızdadır. Mümin, "İşittik ve itaat ettik" (Bakara, 285) teslimiyetiyle hareket eder ve zamanla ilâhî hikmeti daha iyi idrak eder. Allah imanınızı ve zihninizi hep hakikat üzere sabit kılsın.