Иман акыкаттары үчүн далил келтирүү туура эмеспи?

Урматтуу бир тууганым, ассаламу алейкум. Иман акыкаттары үчүн далил келтирүү, башкача айтканда, акыл жана накыл (аят-хадис) далилдери менен диний маселелерди түшүндүрүү эч качан туура эмес эмес; тескерисинче, бул Куран жана Сүннөт тарабынан кубатталган ыкма. Улуу Алла Таала Куранда адамдарды ааламдагы далилдер жөнүндө ой жүгүртүүгө чакырып, мындай деген: "Асмандардын жана жердин жаратылышында, түн менен күндүн алмашуусунда акыл ээлери үчүн далилдер бар." (Али Имран, 190). Пайгамбарыбыз (с.а.в.) да үгүт-насихат иштеринде аяттарды келтирүү менен бирге, акыл-эстүү далилдер менен да акыйкатты түшүндүргөн. Ханафи мазхабынын негиздөөчүсү Имам Азам Абу Ханифа да акыл жана логикалык далилдерди ишеним негиздерин коргоодо (калам илиминде) натыйжалуу колдонгон. Кыскача айтканда; иман акыкаттарын далилдөө – жүрөктөрдү ынандыруу, шектенүүлөрдү жоюу жана Исламды көркөм түрдө коргоо үчүн туура жана зарыл ыкма. Маанилүүсү, бул далилдерди келтирип жатканда чын ыкластуу ниет жана адепке ылайыктуу стил менен аракет кылуу керек. Алла Таала илимибизди жана түшүнүгүбүздү арттырсын.