Dindan chiqqanning yashash huquqi yo‘qmi?

Qadrli birodarim, Islom dinida inson hayotining daxlsizligi asosiy tamoyildir. Qur'oni Karimda Moida surasining 32-oyatida ochiq-oydin bayon etilganidek: '...kim bir jonni o‘ldirmagan yoki yer yuzida fasod qilmagan bo‘lsa-yu, uni o‘ldirsa, xuddi barcha odamlarni o‘ldirgan kabi bo‘lur.' Islomda dindan chiqish (irtidad) holati fiqh kitoblarida shaxsning diniy tanlovi va ijtimoiy tartib bilan aloqasi kontekstida ko‘rib chiqilgan. Hanafiy mazhabi asoschisi Imom Abu Hanifaga ko‘ra, ayol murtadlar (dindan chiqqanlar) qat'iyan qatl etilmaydi; ular qamoqqa olinadi va qaytadan Islomga kirishga da'vat qilinadilar. Erkak murtadlar masalasiga kelsak, bu hukm shaxsiy ishonchsizlikdan ko‘ra, o‘sha davrdagi ijtimoiy tartibga isyon, vatanga xiyonat va urush holati (fitna chiqarib ijtimoiy tinchlikni buzish) kabi siyosiy va harbiy jinoyatlar bilan bog‘liqdir. Hanafiy fiqhida murtad bo‘lgan erkakka tavba qilishi uchun muhlat beriladi. Agar tavba qilmasa, klassik davrda bu holat vatanga xiyonat va dushman bilan hamkorlik kabi jinoyatlarga tenglashtirilgani uchun davlat hokimiyati tomonidan jazo choralari qo‘llanilishi mumkin edi. Biroq bugungi xalqaro huquq, xalqaro munosabatlar va zamonaviy davlat tartibi inobatga olinsa, ko‘pgina islom olimlari bu masala o‘sha davrning siyosiy va sotsiologik shart-sharoitlari bilan bog‘liq ekanligini ta'kidlaydilar. Xulosa qilib aytganda, Islomda begunoh insonning hayotiga nohaq chek qo‘yish aslo joiz emas. Dindan qaytgan shaxsning jazolanishi esa, shaxsiy e'tiqod erkinligidan ko‘ra, ijtimoiy xavfsizlikni va Islom jamiyatining siyosiy yaxlitligini himoya qilishga qaratilgan davriy va huquqiy bir amaliyotdir. Eng to‘g‘risini Alloh biladi.