Bir kimsenin, inançla ilgili şüphelerini araştırması şart mıdır?

Değerli kardeşlerim, imanda zaman zaman vesvese veya şüphe hissetmek, kalbin canlı olmasının ve inancı koruma gayretinin bir alametidir. Sahabe efendilerimiz de bazen bu tür düşünceler yaşamış ve Peygamber Efendimize (s.a.v.) başvurmuşlardır. Hanefi mezhebinin fıkhi ve kelami yaklaşımına göre, kişinin kendi iradesi dışında gelen, kalbe atılan bu tür vesvese ve şüphelerin üzerinde durulması şart değildir. Hatta bunlarla meşgul olmak, kişinin huzurunu kaçırır. Efendimiz (s.a.v.) bu durumu yaşayanlara şöyle tavsiye etmiştir: "Şeytan birinize gelir ve 'şu şeyi kim yarattı, bunu kim yarattı?' der; nihayet 'Rabbini kim yarattı?' der. Kim bunu bulursa, hemen Allah'a sığınsın ve (bu düşünceye) son versin." (Buhari, Bed'ü'l-Halk 11; Müslim, İman 212). Ancak bu durum iki kısma ayrılır: 1. Gönülsüz gelen, irade dışı vesveseler: Bunlar imana zarar vermez, araştırılması şart değildir. Aksine bunlara aldırış etmemek imanin kemalatındandır. 2. Bilgi eksikliğinden veya inkar arzularından kaynaklanan köklü şüpheler: Eğer kişinin kalbinde inancını sarsacak ciddi bir tereddüt oluşmuşsa, bunu giderecek kadar ilim öğrenmesi ve araştırması farzdır. Çünkü iman sahih bilgiyle pekişir. Özetle; irade dışı gelen vesveseleri önemsememek ve onlarla meşgul olmamak gerekir. Fakat kişinin inancını sarsacak boyuttaki şüphelerini, Ehl-i Sünnet ölçüleri içinde ilim ehline danışarak ve okuyarak gidermesi elzemdir. Allah cümlemizin kalbini ve zihnini istikamet üzere kılsın.