Аз куҷо маълум, ки дигар худое вуҷуд дорад ё не?

Бародари азизи ман, ин суволе, ки шумо пурсидед, яке аз бузургтарин ва муҳимтарин ҷустуҷӯҳои ҳақиқат аст, ки зеҳни инсон ба таври фиtrӣ ба сӯи он равона мешавад. Худованди Мутаъол дар Қуръони Карим ба ин сувол равшан ва оқилонатаррин ҷавобҳоро дар ояти 22-юми сураи Анбиё медиҳад: "Агар дар замин ва осмон худоёне ғайри Аллоҳ мебуд, ҳатман низоми ҳар ду фасод меёфт ва нобуд мешуд." Ин оят ба мо як ҳақиқати хеле ошкорро хабар медиҳад: Дар коинот мувофиқати комил, тавозуни азим ва фаъолияти бенуқсон вуҷуд дорад. Аз фосилаи замини мо то офтоб, то мувозинати шабу рӯз, аз низоми мураккаби бадани инсон то галактикаҳо дар коинот, ҳама чиз дар як низоми бузург қарор дорад. Агар дар ин коиноти азим зиёда аз як офаридгор, яъне иродаҳои гуногун ва худоён мебуданд, ҳар кадом мехост хоҳиши худро амалӣ кунад. Ин ҳолат ба таври ногузир ба бархӯрд, тазрод ва дар натиҷа ба вайрон шудани ин низом оварда мерасонд. Ҳамон тавре ки дар як давлат будани ду подшоҳ ё дар як киштӣ ду сарпеч боиси бесарусомонӣ мегардад, барои коинот низ ғайриимкон аст, ки зиёда аз як худоро қабул кунад. Уламои бузурги мазҳаби Ҳанафӣ низ ҳангоми шарҳи эътиқоди тавҳид ин далели ақлиро асос қарор додаанд. Ин ҳамоҳангии беназир ва ягонагӣ дар коинот бузургтарин далели вуҷуд ва ягонагии Офаридгори Ягона, яъне Аллоҳ Таъоло мебошад. Вақте ки мо амиқ фикр мекунем, ин осори азим ошкоротарин далели ягонагии соҳиби он аст. Худованд имон ва оромвории шуморо доимӣ гардонад.