❓ پرسش
🏛️ Hanefiآیا خداوند چون یکتا و یگانه است، حوصلهاش سر میرود؟
📗 حکم شرعی
برادر گرامی، از پرسش زیبای شما سپاسگزارم.
خدوند متعال از شباهت به مخلوقات در صفات و ماهیت خود کاملاً منزه و پاک است. حالتهایی مانند حوصلهسررفتن، خستگی، احساس تنهایی یا اندوهگینشدن؛ ویژگیهای انسانی و آفریدهشدهای هستند که شامل عجز، نقص و دگرگونی میشوند. اما خداوند متعال از هرگونه نقصی بهدور و بینقص است.
در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که بیان میکند او به هیچچیز نیازمند نیست. در سوره توحید چنین آمده است:
«بگو: او خداوند یکتاست. خداوند صمد است (همه چیز نیازمند اوست، در حالی که او به هیچچیز نیازمند نیست). نه زاده و نه زاده شده است، و هیچکس همتای او نیست.» (سوره توحید، ۱-۴)
همچنین چنانکه در آیةالکرسی آمده است: «نه او را چرتی فرا میگیرد و نه خوابی.» (سوره بقره، ۲۵۵). تنگناهای روحی یا جسمی که آفریدگان تجربه میکنند، هرگز شایسته مقام او نیست.
او پیش از آفریدن جهان و آنچه در آن است نیز به ذات خود قائم بود، یعنی برای موجود بودن به هیچچیز و هیچکس نیازی نداشت. آفریدن جهان نیز نه از روی تنهایی یا بیحوصلگی، بلکه به این دلیل بود که علم، قدرت و نامهای زیبای بیکران خود (اسماء الحسنی) را تجلی بخخشد (نشان دهد).
بر پایه عقیده ماتریدی که اصول اعتقادی مذهب حنفی را تعیین میکند نیز ذات و صفات خداوند متعال ازلی است؛ هیچگونه احساس یا دگرگونی حادثشدهای (پدیدآمدهای) درباره او راه ندارد.
در نتیجه؛ حوصلهسررفتن خداوند متعال هرگز قابل تصور نیست. او آفریننده بزرگی است که به هیچچیز نیازی ندارد و همه چیز نیازمند اوست.