Allah Teala kullarını yaratmadan önce cennet veya cehenneme gideceğini bildiği halde cehennemlikleri neden yarattı?

Değerli kardeşim, selâmün aleykum ve rahmetullah. Aklen ve kalben en çok merak edilen sorulardan birini sordun. Hanefi mezhebinin inanç esaslarını belirleyen Ehl-i Sünnet akidesine göre bu meseleyi şu hakikatler ışığında anlayabiliriz: 1. Allah Teala'nın ezelî ilmi (her şeyi önceden bilmesi), kulların iradesine ve fiillerine bir mecburiyet (zorlama) yüklemez. Allah kimin cennete, kimin cehenneme gideceğini bilir; ancak kullar o yerleri kendi iradeleriyle, kendi seçimleriyle kazanırlar. Yani Allah bildiği için yaparlar değil, yapacakları için Allah bilir. 2. Yüce Rabbimiz adalet sahibidir. Hiç kimseyi henüz bir şey yapmadan, durduk yere doğrudan cehenneme yaratmamıştır. İnsanlar bu dünyaya imtihan için gönderilmiş, irade sahibi varlıklar olarak yaratılmıştır. 3. Kur'an-ı Kerim'de buyurulduğu üzere: "Biz insana (doğru veya yanlış) iki yolu da gösterdik." (Şehir Suresi, 10). İnsan, aklı ve iradesi sayesinde iyi veya kötüyü seçer. 4. Cehennemin yaratılması, Allah'ın adalet sıfatının bir gereğidir. Dünyada zulmedenlerle mazlumların, iyilerle kötülerin aynı muameleyi görmemesi için ilahi adalet cehennemi de gerektirmiştir. Özetle; Allah kullarını cezalandırmak için değil, onları imtihan etmek, kendi iradeleriyle iyiliği seçmelerine imkan tanımak ve hak ettikleri yere varabilmeleri için yaratmıştır. Rabbim hepimizi inşirah bulanlardan ve cennetine lâyık olan kullarından eylesin.