❓ پرسش
🏛️ حنفیآیا خداوند متعال کسی را که اراده کند میبخشد یا کسی را که شایسته آن است؟
📗 حکم شرعی
🤖
AI-Assisted Islamic Jurisprudence ReviewThis answer is compiled via AI research referencing authentic Sunni fiqh literature and Diyanet standards. For binding personal legal verdicts, please consult official Islamic authorities.
برادر گرامیام،
بر اساس عقیده اسلامی، و به ویژه خط مشی حنفی-ماتریدی، پاسخ این پرسش در نقطهای نهفته است که اراده مطلق خداوند با حکمت بیکران او تلاقی میکند.
خداوند متعال مالک مطلق است و اختیار عفو کردن هر کس را که اراده کند، دارد. این حقیقت در قرآن کریم چنین بیان شده است:
«هر آنچه در آسمانها و هر آنچه در زمین است، از آنِ خداست. او هر کس را که بخواهد میبخشد و هر کس را که بخواهد عذاب میکند. و خداوند آمرزنده و مهربان است.» (آل عمران، 129)
اما «اراده» خداوند یک انتخاب تصادفی نیست، بلکه بر اساس حکمت بیکران او (قرار دادن هر چیز در جای خود) استوار است. خداوند، توبه صادقانه، پشیمانی و اعمال نیک بنده خود را وسیلهای برای آمرزش او قرار میدهد. یعنی بنده از طریق توبه و ایمان، آمرزش را «طلب میکند»، و خداوند با لطف خود، آمرزش او را «اراده میکند».
پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) در حدیثی شریف فرمودند:
«هیچ کس از شما به سبب اعمالش (به تنهایی شایستگی پیدا کردن) وارد بهشت نمیشود.» پرسیدند: «آیا شما هم ای رسول خدا؟» فرمودند: «من هم وارد نمیشوم، مگر اینکه خداوند مرا با رحمت خود فراگیرد.» (مسلم، المنافقون، 71).
به طور خلاصه؛ هیچ کس نمیتواند با گفتن «من این را شایسته هستم»، حقی بر گردن خداوند ادعا کند. آمرزش، لطف و اراده خداوند است. اما خداوند با وعده آمرزش کسانی که صادقانه توبه میکنند و از دستورات او پیروی مینمایند، راه رسیدن به این اراده را به ما نشان داده است.
خداوند ما را از کسانی قرار دهد که با رحمت خود فرا میگیرد.
✓ Scholarly Islamic Sources & Editorial Verification📅 Scholarly Verification Date: November 2026
Jurisprudential Methodology & Sources: This ruling is derived in accordance with authentic Quranic verses, Sahih Hadith collections, classical fiqh authorities (al-Mabsut, al-Hidayah, al-Umm, Radd al-Muhtar), and reputable international Islamic scholarly consensus, followed by thorough editorial review.
⚖️ For personal, disputed legal, marital, or complex financial matters, consulting a local qualified Islamic mufti or accredited council is advised.